Op 29 januari stelde de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) een interne rondzendbref op waarmee ze aangeven hoe de diensten belastingplichtigen moet taxeren indien zij zich spontaan melden met hun zwarte inkomsten of vermogens. “We hebben pas na lang aandringen uiteindelijk op 25 februari een kopie van de instructie ontvangen. Het was voor ons meteen duidelijk dat de instructie zich helemaal niet beperkte tot de toepassing van de wet. In concrete gevallen komt de instructie neer op een korting van 40% à 45%.”, aldus sp.a-kamerlid Peter Vanvelthoven. Johan Vande Lanotte stelde ook vast dat de instructie op minstens 4 manieren afwijkt van het bestaande wettelijk kader voor dit doort situaties: De tarieven in de instructie liggen veel lager liggen dan de wettelijke tarieven.

Er wordt geen rekening gehouden met het al of niet opzettelijk karakter. In de instructie wordt er geen onderscheid gemaakt tussen een niet-aangifte met of zonder het opzet de belasting te ontduiken. De wet voorziet dat onderscheid nochtans wel en legt uiteraard hogere tarieven op in het geval er wel sprake is van een opzet de belasting te ontduiken

Er wordt geen rekening gehouden met een eventuele herhaling van de overtreding. In de instructie wordt er geen onderscheid gemaakt tussen belastingsplichtigen die een eerste overtreding begaan en mensen met een tweede, derde, … overtreding. De wet voorziet dat onderscheid nochtans wel en legt uiteraard hogere tarieven op in het geval er sprake is van recidive.

De instructie is in strijd met artikel 109 van de wet van 4 augustus 1986 . Dit wetsartikel verplicht de administratie verplicht, wanneer zij een boete of belastingverhoging oplegt, de belastingplichtige te informeren over de feiten die de overtreding opleveren, en de motieven op te geven die gediend hebben om het bedrag van de boete vast te stellen. De instructie doet dit niet en schendt op die manier dus de motiveringsverplichting inzake boetes en belastingverhogingen. Vande Lanotte stelt dat Minister Van Overtveldt eigenlijk een echte fiscale regularisatie wil doorvoeren maar geen meerderheid vindt om die te doen zoals het hoort: met een wet en dus via het parlement. “Een dergelijke beslissing moet bij wet gebeuren en niet bij administratieve beslissing. Een omzendbrief kan verduidelijking brengen maar moet wel de wet volgen. Dat is in deze niet het geval. Een ambtenaar moet niet beslissen over boetetarieven, dat doet de wetgever en gelukkig maar. De Minister is verantwoordelijk voor zijn administratie, hij kan optreden en zijn administratie terechtwijzen. Dat heeft hij niet gedaan. Sterker nog, hij heeft deze werkwijze politiek gedekt met zijn optreden van de afgelopen weken.” Vandelanotte is erook sterk van overtuigd dat de Raad van State een positief gevolg zal geven aan dit annulatieberoep. In dat geval zal de fiscus gewoon de wettelijk vastgelegde belastingverhogingen en boetes moeten toepassen als mensen zich spontaan aanmelden met niet-tijdig aangegeven inkomsten.