Ook de Senaat werkt mee aan minder plastic

Integrale tussenkomst Senaat 24/11/17

De heer Rob Beenders (sp.a). – Ik wil het graag over Leo Baekeland hebben, een uitvinder met Belgische roots die in 2005 nog op de 32ste plaats in de lijst voor de verkiezing van de grootste Belg stond.

Leo Baekeland is de uitvinder van het bakeliet. Hij ontwikkelde dat toen hij met tal van chemische reacties en afgeleiden op zoek ging naar een alternatief voor het heel dure schellak, dat als isolatiemateriaal en bescherming van hout werd gebruikt. Hij zocht dus naar manieren om op een goedkope manier bepaalde kunststofafgeleiden te ontwikkelen en eigenlijk mogen we wel zeggen dat Leo Baekeland de uitvinder van kunststof en plastic is.

In feite is hij er dan ook verantwoordelijk voor dat we vandaag in de Senaat staan om een reeks nadelen en problemen van die producten op te lossen. Bij zijn uitvinding focuste hij waarschijnlijk vooral op de positieve elementen van kunststof en de samenleving zal hem daarvoor ook wel erg dankbaar zijn. Vooral na de Tweede Wereldoorlog was plastic de topuitvinding waarvan de positieve effecten de bovenhand haalden. De nadelen of de negatieve effecten waren op dat ogenblik niet gekend en de samenleving was daar ook niet mee bezig. Na de Tweede Wereldoorlog kwam de massaproductie van kunststoffen pas echt goed op gang en vandaag kunnen we niet meer zonder.

En dat is nu net het probleem. Elke minuut worden er duizenden kilo’s plastic geproduceerd en elke minuut worden er zovele kilo’s plastic weggegooid. Vandaag zien we de nadelen van plastic steeds meer onder ogen en ze worden ook alsmaar zichtbaarder. Daarom zijn er actieplannen en beleidsmaatregelen nodig om de ecologische toekomst met minder plastic te garanderen. Experts geven nu al aan dat het honderden jaren kan duren voor plastic in ons leefmilieu volledig is afgebroken en intussen richt het materiaal in de natuur ongelooflijk veel schade aan, zeker wanneer het ook in de waterlopen en uiteindelijk in onze Noordzee terechtkomt. De aanwezigheid van marien zwerfvuil is een mondiaal probleem, dat blijft toenemen. Op de bodem van het Belgisch deel van de Noordzee worden tot 20.000 items zwerfvuil per vierkante kilometer aangetroffen en 90 tot 96% daarvan is plastic afval. Plastic afval kan door verstikking of verstrikking leiden tot de dood van talrijke zeedieren, zoals walvissen en zeehonden. Microplastics worden door een zeer brede waaier aan organismen opgenomen en kunnen ook bij deze dieren negatieve effecten hebben. De aanwezigheid van microplastics in zeevruchten en andere voedingswaren kan zelfs een bedreiging voor onze voedselveiligheid vormen. Het is dus absoluut vijf voor twaalf en we moeten in actie schieten.

Inhoudelijk is er over deze resolutie al veel verteld.

De sp.a was met collega Anciaux mee de hoofdindiener van deze tekst. Het traject is heel constructief verlopen. Tal van leden van onze fractie hebben in de commissie meegewerkt om tot een voorstel van resolutie te komen waar we zo meteen absoluut voor zullen stemmen. Ik hoop dat we ook onze verantwoordelijkheid nemen. Een uitvinder met Belgische roots was verantwoordelijk voor de uitvinding van plastic en kunststof, laat dan ook de Belg het voortouw nemen om dit probleem met actieplannen en beleidsmaatregelen een halt toe te roepen. Daarom is de Senaat ook het best geschikt om met deze resolutie een belangrijk signaal te geven om een einde te maken aan de negatieve effecten van plastic en kunststof in onze samenleving.

Deze discussie werd gesloten.