Op onderwijs bespaar je niet

Als we in Vlaanderen iedereen de kans willen geven om op te klimmen op de maatschappelijke ladder, dan is het hoog tijd om weer volop te investeren in ons onderwijs.

Geef scholen met kansarme kinderen extra geld. Hou schoolfacturen laag. Investeer in kwaliteitsvol kleuteronderwijs en crèches.

Het plan van Claude Marinower dwingt ons om na te denken over hoe we toponderwijs én gelijke kansen voor alle leerlingen kunnen garanderen. De eerste democratiseringsgolf in ons onderwijs heeft sinds de jaren 50 generaties arbeiderskinderen geëmancipeerd. Ons onderwijs werd goedkoop, kwaliteitsvol en laagdrempelig, de gemiddelde scholingsgraad steeg exponentieel. Helaas ontwikkelde zich een nieuwe maatschappelijke breuklijn, een onderwijsbreuklijn. Socioloog Mark Elchardus toonde haarfijn aan hoe ons onderwijs er niet langer in slaagt om de kloof tussen hoog- en laagopgeleiden te overbruggen, hoe steeds meer breuklijnen in onze samenleving zich op die tegenstelling ­enten. Cru gezegd: kinderen van hoogopgeleide ouders studeren verder, kinderen van laagopgeleide ouders niet. Met intelligentie of talent heeft dat weinig te maken. 117 euro minder per leerling Hoog tijd dus voor een nieuwe democratiseringsgolf. We moeten komaf maken met drempels en tussenschotten. Foute studiekeuzes, vooral ingegeven door de thuissituatie van kinderen, hebben geleid tot het trieste watervalsysteem. Veel leerlingen maken een ontmoedigende tocht door het onderwijs. Eén op de acht jongeren verlaat de schoolbanken zonder diploma en is een vogel voor de kat op de arbeidsmarkt. De analyse is bekend, de remedies ook.

Geef scholen met kansarme kinderen extra geld. Hou schoolfacturen laag. Investeer in kwaliteitsvol kleuteronderwijs en crèches. Organiseer alle scholen als brede school, waarbij elk kind op zijn talenten wordt uitgedaagd. Maak van de school zo de spil van een netwerk voor vrijetijdsactiviteiten, van de voetbal- of turnclub in de buurt tot de tekenacademie van de gemeente. Net nu de uitdagingen zo groot zijn en de antwoorden zo duidelijk, draait de Vlaamse regering de klok terug. Door de extra budgetten voor scholen met veel kansarme leerlingen op de helling te zetten, dreigt ze precies die scholen de essentiële ruimte voor maatwerk te ontnemen. De regering heeft in 2016 per leerling in het secundair 117 euro minder veil dan twee jaar geleden. In het kleuter- en basisonderwijs liepen de investeringen terug met 35 euro per kind. Zo komt zelfs de basis van de eerste democratiseringsgolf - betaalbaar onderwijs- steeds meer onder druk te staan. Scholen compenseren de besparingen in het onderwijs met stijgende schoolfacturen.

Een samenleving die onderwijs ziet als een besparingspost, is een samenleving die niet langer gelooft dat kinderen het beter kunnen hebben dan hun ouders. Als we in Vlaanderen iedereen de kans willen geven om op te klimmen op de maatschappelijke ladder, dan is het hoog tijd om weer volop te investeren in ons onderwijs.

Deze discussie werd gesloten.