U heeft een korte poging ondernomen uw vlaktaks te verdedigen, als zou het dé manier zijn om gezinnen aan BTW te doen ontsnappen en als zou er werkelijk geen enkele andere wettige mogelijkheid bestaan. Het eerste is cynisch, aangezien uw kompanen van de federale regering zelf beslisten de BTW op te trekken van 6% naar 21%. Het tweede is manifest onwaar. Er zijn veel alternatieven. Instrumenten die rekening houden met draagkracht. Of met het verbruik. U gaat er prat op belastingen enkel in te zetten als ze sturend zijn. Maar door een vlaktaks te gooien bovenop de afschaffing van de gratis kWh, zorgt u ervoor dat een gezin dat weinig verbruikt meer betaalt per kWh dan een gezin dat veel verbruikt. Dat is een vreemde manier van sturen.

Nee, uw verdedigingslijn sloeg niet aan. De alternatieven hoonde u weg. Ten onrechte. Een spreiding van de kost in de tijd, in combinatie met een jaarlijkse inbreng uit de begroting en een fatsoenlijke bijdrage van bedrijven die flink wat winst maken met groenestroomcertificaten: het is een meer dan redelijk alternatief. Maar neen, bleef u volhouden, iedereen 100 euro aanrekenen, dat was écht het enige dat u kon doen. Ik zou u daar zelfs nagenoeg toe verplicht hebben. Waar haalt u het, mevrouw de minister?

Een minister heeft de macht te kunnen kiezen. U kan niet kiezen of de kost van de groenestroomdoelstellingen betaald wordt. Natuurlijk dient die betaald te worden. U kan wel kiezen hoe u dat doet. Wij, socialisten, vinden uw keuzes niet de juiste. Wij willen niet weten van deze maatregel die gezinnen hard treft en alleenstaanden nog harder. Wij weigeren te applaudisseren als u gezinnen in armoede alweer een factuur stuurt. Terwijl u van de grootste bedrijven amper een bijdrage vraagt. Dat begrijpen wij niet, mevrouw de minister.

Bij gebrek aan argumenten, koos u voor dan maar voor de tackle. Zo bent u er in geslaagd één grote brij te maken van de investeringen uit het verleden enerzijds, en uw beslissing om de kost van vroegere en toekomstige investeringen snel en blind door te rekenen aan gezinnen anderzijds. Maar waar u niet in bent geslaagd, mevrouw de minister, is in het uitleggen waarom u deze onrechtvaardige beslissing heeft genomen. Misschien kan ik u helpen. Voor u is een vlaktaks verdedigbaar omdat u vindt dat het welletjes is met die herverdeling. U bent onder de indruk wanneer grote bedrijven met visitekaartjes zwaaien en daar meteen het dreigement aan toevoegen te delokaliseren. Dat is niet geheel onlogisch. U bent liberaal, ik mag dat van u verwachten. Wat u van mij mag verwachten, is dat ik denk en handel als een socialist. Ik vind dat basisdiensten en –producten betaalbaar moeten blijven, opdat niemand ervan zou verstoken zijn. Wat u ook van mij mag verwachten, is dat ik ongevoelig ben voor gezwaai met visitekaartjes en dreigementen allerhande. U mag van mij verwachten dat ik strijd voor elke job. Maar niet dat ik daarom goedkeur dat u zo’n groot verschil maakt tussen multinationals en kleine Vlaamse KMO’s die niet zo snel dreigen met delokaliseren –en wellicht niet eens over uw telefoonnummer beschikken om u dat te laten weten. Ik ben socialist en u bent liberaal. Daarover gaat onze twist. En over niets anders.

Want ik mag dan niet onfeilbaar zijn, ik heb gedaan wat moest. Sneller ingijpen was nog beter geweest, dat erken ik zonder moeite. Alleen zou het u sieren te erkennen dat sneller ingrijpen geen evidentie was. En dan heb ik het niet eens zozeer over het feit dat er destijds kritiek van alle kanten kwam –uit liberale hoek- op mijn poging een snelle wijziging in de steunbedragen door het parlement te jagen. Een ‘hold-up op de sector’ werd het genoemd. Het zou faillissementen regenen en enkel ik zou daarvoor verantwoordelijk zijn. Nee, ik heb het vooral over het feit dat een decreet aanpassen niet kàn zonder dat er enige tijd over gaat. Zelfs wanneer de oppositie niets had vertraagd, dan nog had het tijd gekost. En een nieuw systeem uittekenen, dat kan je niet zonder gedegen overleg en studiewerk. U weet dat.

Ik heb al mogen werken met meerdere politici. Ook in de regering waar u vandaag deel van uitmaakt zijn er mensen die het spel bij voorkeur correct spelen. Mensen die niet gauw op een leugen te betrappen zijn, mensen die er niet voor kiezen te wijzen naar een ander in de hoop zo de eigen handen te wassen in onschuld. En hoezeer ik met hen ook van mening verschil over de beslissingen die ze nemen, ik respecteer ze. Niet omdat ze geen weerwerk zouden bieden, wel omdat ze het door de band genomen netjes houden. Jo Vandeurzen, bijvoorbeeld. Of Liesbeth Homans, Hilde Crevits, Sven Gatz en Philippe Muyters. Misschien moet u hen maar eens vragen hoe ze dat doen, moedig en eerlijk het eigen beleid verdedigen.

Met vriendelijke groeten,

Freya Van den Bossche