Opinie: de aanslag op de sociale zekerheid is nu zichtbaar

"De aanslag op de sociale
zekerheid is nu zichtbaar", zeggen @johncrombez en @MonicaDeConinck

Van 261 miljoen euro naar 794 miljoen euro. In amper een half jaar tijd is het tekort in de sociale zekerheid met maar liefst 530 miljoen euro gestegen. Dat is zo maar eventjes drie keer meer dan aanvankelijk gedacht. Waar op het eerste gezicht zo’n tekort misschien logisch lijkt door bijvoorbeeld de toenemende vergrijzing en dus meer middelen voor zorg, is dat allerminst de oorzaak. Neen, het tekort is niets minder dan een N-VA-systematiek die concreet wordt: niet één keer, maar keer op keer, misrekenen om dan het geld te gaan halen bij steeds weer dezelfden. In de eerste plaats in onze gezondheidszorg en onze pensioenen. Terwijl CD&V - u weet wel, het sociale gelaat van deze regering - net zoals bij de deportatiewet van Theo Francken passief toekijkt, staat heel wat op het spel. Wij leggen u graag uit waarom.

Precies omdat het ons allemaal kan overkomen, dragen we allemaal samen (werknemers én werkgevers) bij tot een sociaal systeem dat ons verzekert tegen armoede en tegenslag, dat ons een pensioen garandeert na een loopbaan lang werken. Een sociaal systeem ook dat een garantie is op betaalbare en toegankelijke gezondheidszorg, dat ons wapent tegen de naschok van een economische crisis door de koopkracht in tijden van toenemende werkloosheid te stabiliseren… waardoor de economie toch kan blijven draaien. Omdat onze individuele bijdrage alleen niet volstaat, beslist de regering over extra financiering. Die haalt ze onder meer uit ontvangsten uit btw en andere fiscale maatregelen en sinds 2010 doet ze dat ook met een zogenoemde evenwichtsdotatie. Anders gezegd: als er nog een tekort is om onder meer pensioenen en gezondheidszorg te betalen, dan schiet ze bij. Met objectieve sociale noden en behoeften - altijd het uitgangspunt geweest waar onze sociale zekerheid op gestoeld is - die steeds groter zullen worden, spreekt het voor zich dat die dotatie aan belang zal toenemen.

Als de ontvangsten in de begroting tegenvallen, dan zal de sociale zekerheid moeten bijpassen


Allemaal logisch, maar wat is nu het probleem? Sinds deze week ligt een wetsontwerp op tafel om die dotatie afhankelijk te maken van begrotingsdoelstellingen. Anders gezegd: als de ontvangsten in de begroting tegenvallen, dan zal de sociale zekerheid moeten bijpassen. Los van de Thatcheriaanse paradigmashift dat voortaan niet langer de noden en behoeften het uitzicht van de sociale zekerheid bepalen, maar wel haar bijdrage aan een algemene saneringssoperatie… is het de N-VA en haar minister van Financiën Johan Van Overtveldt zelf die de besparingsoperatie doelbewust gigantisch verzwaren.

Begroting

Bij de opmaak van de begroting 2016 (in oktober 2015) rekende Johan Van Overtveldt, minister van Financiën erop 107.978 miljard euro aan belastingen te innen. Uit de laatste cijfers van de FOD Financiën blijkt dat het bedrag aan geïnde belastingen blijft steken op 104.027 miljard euro. Dat is een tekort van bijna 4 miljard euro. Dat terwijl de economische groei in 2016 met 1,2 procent nauwelijks lager ligt dan de verwachte economische groei van 1,3 procent ten tijde van de opmaak van de begroting 2016. De oorzaak van de tegenvallende fiscale ontvangsten ligt dus elders. Ofwel is minister Johan Van Overtveldt écht niet bekwaam, ofwel zit er een terugkerende, doelbewuste, systematiek in om de sociale zekerheid uit te hollen. Wij zijn overtuigd van dat laatste, als je naar de cijfers van de Nationale Bank kijkt voor de volgende jaren. Door de niet-gefinancierde taks shift kijken we in 2020 tegen een tekort aan van meer dan 6 miljard euro, zegt de Nationale Bank.

Is het nog toeval dat Bart De Wever al twee jaar op een rij in zijn nieuwjaarsboodschap roept op om verder te besparen in de sociale zekerheid. 'Omdat er geen andere keuze is.' Is het nog toeval dat hij van de daling van het overheidsbeslag - lees: de ontvangsten mogen niet sterker toenemen - een speerpunt maakt? Twee keer is het antwoord neen.

Dat is niets minder dan schuldig verzuim en het plaveit de weg naar een Angelsaksisch model. Alleen uitstekende zorg voor wie het kan betalen. Een pensioen dat je maar zelf bij elkaar moet rapen. Amper bescherming bij jobverlies. Het lijken schrikbeelden uit een ver verleden, maar dat is wel degelijk wat op het spel staat in de toekomst. Moeten we dan alles bij het oude laten? Neen. Kan onze sociale zekerheid en haar ingewikkelde systemen niet véél eenvoudiger en efficiënter? Wij zijn daar de grootste pleitbezorger van. Kan het anders en beter gefinancierd op basis van een fiscaliteit waar ook grote vermogens eerlijk bijdragen? Absoluut. Net daarom is het cruciaal om de financiering en de huidige systemen van sociale bescherming fundamenteel te herdenken voor de toekomst, én aan te passen aan de noden en bezorgdheden van vandaag. Dat is voer voor een ernstig debat. Maar dan wel op zo’n manier dat het een samenleving versterkt - op basis van een positief en breed gedragen toekomstproject - in plaats van bestaande sociale systemen enkel te ontmantelen omdat ze niet meer zouden deugen, zoals nu gebeurt.



Deze discussie werd gesloten.