Gesprek met Peter Derie over de Koran

 Op zondag 12 maart hielden sp.a en curieus De Pinte-Zevergem hun jaarlijks aperitiefgesprek in de raadszaal van het gemeentehuis. Ditmaal was niet één van de socialistische coryfeeën te gast, maar wel een jonge wetenschapper die kwam spreken over een actueel onderwerp: Peter Derie is arabist en docent aan het universitair centrum voor talenonderwijs van de Universiteit Gent. Hij verdiept zich al jaren in de Koran. Zijn meest recente boek heet Wat de Koran echt zegt (en niet zegt). Het verscheen bij uitgeverij Davidsfonds in 2016.

Voor een grote opkomst gaf de auteur duiding bij het heilig boek van de islam, dat de engel Gabriël volgens de overlevering openbaarde aan de profeet Mohammed. De Koran bevat veel erfgoed uit de late Oudheid: de joodse profeten en andere figuren uit het Oude Testament, Maria, Jezus (hoewel niet als zoon van God), zelfs Alexander de Grote. In tegenstelling tot de Bijbel is de Koran geen bundel verhalen, maar eerder een reeks aansporingen. De inhoud is duister, omdat er geen chronologie en context voor de verzen is. De kortste hoofdstukken (soera’s) bevinden zich achteraan. Daardoor is de tekst interpreteerbaar, zoals het beruchte zwaardvers waarop terroristische bewegingen een beroep doen. Een aantal belangrijke islamitische geboden zoals de verplichte hoofddoek stammen niet uit de Koran, maar uit volkslegenden over de profeet, de hadieth, waaruit soenna (regels) afgeleid werden. De grootste groep islamieten, de soennieten, houden vast aan een orthodoxe lezing van de Koran en de hadieth volgens de iejaaz-leer. De belangrijkste andere groep, de sjiieten, opteren voor esoterie.

Derie wees op het esthetische aspect van de Koran, het belang van het reciteren en het Arabisch als sacrale taal. Sinds de 19de eeuw bestaan er richtingen om de eeuwenoude visie op de Koran open te breken. Op bezorgde vragen uit het publiek over de verhouding met onze westerse democratie stelde de auteur voor om kritische geesten binnen de islam te laten begaan zonder betutteling. Niet het boek is het probleem, maar de visie daarop. Het kan nog drie à vier generaties duren eer brede stromingen binnen de islam er op een modernere manier naar zullen kijken.