Dat de huidige Vlaamse regering drastisch bespaart op onderwijs, is een fundamenteel foute keuze,” zegt Caroline Gennez. “De school van de toekomst richt haar ogen op de wereld en is ingebed in de samenleving. In deze nota zijn we dan ook vertrokken vanuit de noden van de leerlingen, niet vanuit de muren errond.”

“Wij hopen dat alle betrokken onderwijspartners – te beginnen met de Vlaamse regering - de oogkleppen afzetten en zonder dogma’s of taboes mee vorm geven aan de toekomst van de kinderen”, vervolgt John Crombez.

grafiek scholenbouw

“Het is tijd dat we de barrières in regelgeving en subsidievoorwaarden – met de versnippering van middelen tot gevolg – weghalen,” aldus Crombez. Door de strenge en diverse regelgeving zijn heel wat activiteiten in scholen nu niet mogelijk. Zo gelden andere regels voor de toegankelijkheid, duurzaamheid of veiligheid van een school, dan voor een crèche of sportzaal. “Niet alleen zorgt dat voor vertragingen in de bouw van nieuwe scholen, maar wordt er te weinig gebruik gemaakt van de multifunctionaliteit”, zegt Gennez. “Als we écht werk willen maken van scholen van de toekomst - brede scholen - dan moeten we af van die verkokering. Op lange termijn moeten we naar een fundamenteel andere manier van denken. Daarom bieden wij vier concrete voorstellen aan om de kloof te dichten.”

1. een grotere regierol voor lokale overheid: Alleen als we lokale overheden als betrokken partners behandelen en hen een regierol geven voor onze schoolgebouwen, kunnen ze een visie op langere termijn ontwikkelen, waarin ook ruimtelijke ordening, verkeersbeleid, woonbeleid of sociaal beleid een plaats hebben.

2. andere financieringsmiddelen dan gemeenschapsgeld: Omdat we de eigenaarsfunctie van scholen loskoppelen van de onderwijsfunctie, opent dat perspectieven in de zoektocht naar alternatieve vormen van financiering voor schoolinfrastructuur. We kijken naar verzekeringsmaatschappijen die schoolgebouwen als onderpand kunnen gebruiken, de volkslening en crowdfunding.

3. een vereenvoudigd subsidiemechanisme voor schoolgebouwen: Willen we écht werk maken van multifunctionele en brede scholen, moeten we de criteria voor subsidiëring van openbare gebouwen (van crèche tot sporthal, die ook in een school onderdak vinden) beter op elkaar afstemmen en sectoroverschrijdend maken. Zo drukken we meteen ook het kostenplaatje.

4. een school hoeft geen eigenaar te zijn van het gebouw. Daarom stellen we voor om de eigenaarsfunctie van een school los te koppelen van de onderwijsfunctie, met de nodige garanties voor de autonomie van het pedagogisch project over de jaren heen.

Ook op korte termijn kan deze regering met de huidige middelen al heel wat doen, vindt Gennez. “Stap af van de chronologische wachtlijsten voor de bouwdossiers van scholen en kijk naar de prioritaire noden. Daarnaast hoort een overheid een begroting te maken over meerdere jaren en niet ad hoc te financieren. Tot slot willen we een voorkooprecht van een schoolgebouw voor de overheid wanneer dat niet langer gebruikt wordt voor onderwijsdoeleinden.”

Samengevat: onze scholen beantwoorden vandaag te weinig aan de noden en realiteit van de 21e eeuw. “Hun infrastructuur is vaak achterhaald en door de sterke demografische evolutie lijden scholen onder een nijpend capaciteitsprobleem. Precies daarom schreven we deze conceptnota met concrete voorstellen. De nota wordt deze week in het Vlaams parlement ingediend”, besluiten Gennez en Crombez.

Lees hier: Een positief toekomstplan voor scholenbouw in Vlaanderen