Geweld tegen de politie is ontoelaatbaar, maar brutaal en nietsontziend optreden tegen de daders is niet de oplossing. Volgens Tom Meeuws zou de Antwerpse politie al een eind opschieten, mocht ze de allochtone jongeren beter kennen. 

Jongeren bekogelden de politie in Borgerhout dit weekend met eieren en verwondden agenten op de Sinksenfoor (DS 28 juni 2017). Het zijn berichten waarbij iedereen denkt: dat gedrag is ontoelaatbaar en moet streng en kordaat worden aangepakt. Geweld is uit den boze, geweld tegen agenten of andere hulpdiensten is er helemaal over. 

Toen liepen er berichten binnen via Twitter en Facebook: 'Nu horen we u niet, hé, mijnheer Meeuws? Nu is het plots stil, hé?' 

Vreemd toch. Alsof links alles goedkeurt of zelfs zou aanmoedigen watallochtone burgers verkeerd doen. Politie bekogeld? De schuld van links. Terreurverdachte neergeschoten? Ondanks links. Minderjarige crimineel het landuitgezet? Kon niet onder links. 

Ik vind het overbodig om duidelijk te maken dat dat niet zo is. Ook links veroordeelt elke vorm van geweld. Het is niet omdat je je afvraagt waar dat geweld vandaan komt, omdat je misschien ook andere oplossingen voorstelt dan de huidige, dat je moet worden weggezet als naïef of Gutmensch. Uiteraard moeten gewelddaden streng worden aangepakt. Als voormalig directeur Veiligheid bij de stad Antwerpen ben ik de eerste om dat te zeggen. 

Maar een vraag stellen over militairen in de straten wil niet zeggen dat  terreurbestrijding bent. Nadenken over hoe het komt dat er een probleem is met sommige allochtone jongeren, is niet hetzelfde als geweld goedkeuren. Dit frame laat slechts ruimte voor twee opties: je bent voor het huidige beleid en tegen geweld, of je bent tegen het beleid en dus voor geweld. De realiteit, ook bij politiebeleid, is dat er verschillende oplossingen zijn voor één probleem. 

Welk thuisland?

Zo moeten die jongeren die het te bont maakten in Antwerpen, nu snel straffen krijgen. Maar in plaats van die geboren en getogen Antwerpenaars de stad uit te zetten richting thuisland (welk land dan? En naar waar moeten we de Antwerpse voetbalhooligans voortaan dan sturen?), kunnen we beter nadenken overeen slimmere politie-inzet en een ander politiebeleid. De waarheid is dat inBorgerhout de politionele praatkracht van bemiddelingsteams voor de zoveelste keer plaats heeft moeten maken voor een ontplooiing van een politiecordon dat via de oversten de opdracht kreeg 'om erop te kloppen'. In plaats van als politiedienstje best te doen om jongeren bij naam te kennen en bij gemeenschappen een vriendelijke voet tussen de deur te hebben, kiest de Antwerpse politie de laatste jaren er al te vaak voor brutaal en nietsontziend op te treden. De basispolitietaken - wijkwerking, bemiddeling, informatiegaring of slachtofferonthaal - moeten telkens weer wijken voor interventie en ­ordehandhaving. Zo kom je altijd te laat. 

De laatste jaren heeft de politie haar cel diversiteit en de teams die bemiddelden bij conflicten tussen gemeenschappen verwaarloosd. Jawel, wat schouderklopjes en lippendienst vanuit de korpsleiding, maar alle investeringen in materieel gingen naar interventiediensten. Wil je ordehandhaving vóór zijn? Probeer er dan op toe te zien dat je weet met wie je te maken hebt. Het is niet zo lang geleden dat de Antwerpse politie een goed beeld had van alle jongeren met wie het weleens fout durfde te lopen. Zij werden gevolgd, er werd gesproken met hun families, agenten investeerden in contacten met jongeren om snel te kunnen de-escaleren bij problemen. De politie kent de harde kern die nu al weken vervelend doet, niet eens bij naam. Stel je voor. Buurtvaders en veel jongeren die ik ken, willen niet liever dan dat er al eerder en harder was opgetreden. 

Onzichtbare wijkagenten

Nu is de keuze gemaakt om alleen nog in te zetten op law-and-order, op handhaving en snelle-responsteams. Wijkagenten zijn niet meer zichtbaar opstraat. En toen het ging over racistische WhatsApp-berichten bij de politie, hoorden we de burgemeester niet (DS 22 maart 2017). Het is veelzeggend dat de Antwerpse diversiteitsinspecteur Jinnih Beels ongeveer een jaar geleden opstapte bij de politie: they don't care

Een significant deel van de allochtone bewoners van Antwerpen voelt zich tweederangsburger. Het is hoog tijd dat de politie, en bij uitbreiding het hele beleid, al haar bewoners opnieuw leert kennen. Waarom nam de politie niet deel aan een van de vele iftars in Antwerpen, net zoals de korpsleiding doet bij deAntwerp Pride bijvoorbeeld? Het had misschien een hoop eieren gescheeld. 

Ik geloof niet dat links de oorzaak is van het probleem, ik geloof evenmin dat alleen links de oplossing heeft. Dit is een werk van lange adem en vergt een slimme combinatie van politie inzetten op al haar kerntaken, van praat- en daadkracht. Maar nooit blind en brutaal, nooit nietsontziend. Uitlokking niet met de matrak beantwoorden. Het is rustiger geworden in onze voetbalstadions toen de politie werd ingeruild voor stewards. De samenwerking tussen beide verloopt vlot en de politie staat nog altijd klaar. Dat is een succes­recept. Dat zal elke specialist u vertellen. Samenwerken over partijgrenzen heen, met gemeenschappen, met alle bewoners van een stad. Een kans die dit beleid zeer bewust en om louter electorale redenen achter zich heeft gelaten. En ze offeren er nu ook de gezondheid van hun politiemensen voor op.