CNN, Al Jazeera, Der Spiegel, tv- en radiozenders uit Rusland en de VS: Hans Bonte krijgt na de recente terreuraanslagen de hele wereld over de vloer. “Iedereen wil weten wat er in België precies fout loopt. Of goed”, aldus Hans Bonte.

Inmiddels is hij ook in het Witte Huis geweest om zijn aanpak aan Obama uit te leggen. “Onze aanpak in Vilvoorde wordt geapprecieerd. Er is zelfs sprake van 'het Vilvoordse model'. Ik moet hout vasthouden, maar sinds mei 2014 zijn er geen mensen meer van Vilvoorde naar Syrië vertrokken.”

“De strijd tegen radicalisme win je niet met wetten, maar op straat”, gaat Hans Bonte verder. Ik snap wel dat er na de drama's in Parijs een ontlading moet zijn, maar radicalisme bestrijd je op de straten van het Kiel, op de hoeken van pleinen, in scholen, obscure moskeeën en sportclubs. Met een koppeling van repressie en preventie. Je mag de boel niet laten verzieken. Maar daar blijven veel politici helaas nog steeds blind voor.”

Hoe maakt Vilvoorde het verschil?

“In Vilvoorde proberen wij een goede analyse te maken van de persoonlijke situatie op basis van informatie van ouders, broers en zussen, vrienden, de favoriete leerkracht, de moskeemedewerker en de jongere zelf. Vervolgens willen we vooral vermijden dat hij zichzelf isoleert. We organiseren rondetafelgesprekken met al wie nog greep op hem heeft. En dan stippelen we samen een strategie uit om hem nieuwe perspectieven te geven”, licht Hans Bonte toe. “Het accent in onze aanpak ligt op kansen krijgen, maar ook op kansen grijpen. Voor wat hoort wat. Liever een keihard gesprek dan wangedrag met de mantel der liefde te bedekken.”

“Om radicalisering aan te pakken moet je met alle diensten op een integrale manier samenwerken. Federaal, Vlaams en lokaal. We krijgen onze regeringen voorlopig nog niet op één lijn”, gaat Hans Bonte verder. “De maatregelen van de regering zijn wel goed bedoeld, maar sommige ervan zouden wel eens contraproductief kunnen blijken. Zoals het administratief opleggen van een enkelband, dat vind ik een gruwel. Daarmee kan ik als burgemeester een enkelband opleggen aan iemand die oppositie tegen mij voert. Ik maak er nu een karikatuur van, maar op de duur belanden we in een DDR-staat. We mogen geen minderheden onterecht gaan beschuldigen onder het mom van de radicalisering.”

“Het meest frustrerend vind ik dat er nauwelijks gebruik wordt gemaakt van de aanwezige expertise”, zegt Hans Bonte. “Ik heb het straatwerk goed leren kennen. Mijn eerste job, dertig jaar geleden, was die van jeugdwerker in de kwetsbare wijken van Molenbeek. Ik heb mee aan de wieg gestaan van de alternatieve straffen. Ook als OCMW-voorzitter in Vilvoorde heb ik heel veel miserie en sociale uitsluiting gezien. Met onze ploeg zijn we erin geslaagd om nauwe banden te smeden met de moslims in onze superdiverse stad.”

Inzetten op steden

“We moeten vooral inzetten op de steden, want dat zijn de grootste brandhaarden, die ook voor besmetting zorgen”, laat Hans Bonte weten. “Maar daar is ondersteuning van de hogere niveaus voor nodig. Het fenomeen wordt nog steeds schromelijk onderschat. Veel steden en gemeenten zijn zelfs nog niet begonnen met preventieprogramma's. En ondertussen veranderen gewone jongens in een razend tempo in fanatieke sekteleden.”

“Allereerst moet nu de rust worden hersteld. In een klimaat van paniek gedijt radicalisme optimaal.”, aldus Hans Bonte. We hebben geen behoefte aan steekvlampolitiek, we moeten onze antwoorden op deze aanval op de democratie doordacht uittekenen in nieuw beleid.

“Daarnaast moeten we inzetten op de reorganisatie in Brussel”, zegt Hans Bonte. “Eén stad die wordt aangestuurd door negentien burgemeesters en zes politiezones, dat is om problemen vragen. Als ervaringsdeskundige kan ik getuigen dat de doorstroming van informatie erbarmelijk is.”

“Ik kan als burgemeester van een fiere Vlaamse stad nog zo goed mijn best doen, maar ik zit in de schaduw van de hoofdstad. Als buurgemeenten zoals Brussel en Schaarbeek niet even goed hun best doen omdat ze slecht georganiseerd zijn, dan komen we als samenleving nergens. Onze jongeren gaan naar dezelfde scholen en verenigingen, sociologisch is dat één verhaal. Er is ook een link met Antwerpen, want jongeren zijn mobiel, die vinden elkaar snel”, besluit Hans Bonte