Uit een nieuw rapport van Amnesty International blijkt dat Belgische wapens in handen van IS-strijders gevallen zijn. Het voert de discussie over het gebrek aan toezicht op onze wapenhandel weer op. “Belgische wapens vallen al vele jaren in verkeerde handen, maar het ontbreekt aan politieke wil om er iets aan te doen. Wat ons betreft is dit rapport een breekpunt: nu of nooit”, zeggen Dirk Van der Maelen en Tine Soens.

Het rapport van Amnesty International is snoeihard voor het politiek beleid rond wapenhandel. De mensenrechtenorganisatie wijst op een slechte regelgeving, gekoppeld aan een decennialange afwezigheid van toezicht op de enorme wapenstroom oa. richting Irak. “sp.a vraagt al jaren om de wapenhandel met onstabiele regimes on hold te plaatsen. Ook landen die de mensenrechten schenden, of wapenhandel met bedenkelijke groeperingen faciliteren, zoals Qatar en Saoedi-Arabië, zouden uit de klantenlijst geschrapt moeten worden”, zegt Tine Soens. Het feit dat IS rondloopt met Belgische wapens, is het beste bewijs dat we momenteel niet op de juiste weg zitten. Onbegrijpelijk dat we niet leren uit onze fouten.”

“De federale en de gewestregeringen gaan er prat op dat ze de mensenrechten hoog in het vaandel dragen”, vult federale collega Dirk Van der Maelen aan. “Maar op dit moment worden er wel Belgische wapens in Jemen gebruikt en voeren we handel met Qatar en Saoedi-Arabië. Als ik minister Reynders vraag om de gewesten hierop aan te spreken, meent hij dat het niet zijn bevoegdheid is.” Uit een samenwerkingsakkoord uit 2007 tussen de gewesten en het federale niveau blijkt nochtans dat Reynders de bevoegdheid heeft om alle regio’s samen te roepen via een ‘aanvraag tot consultatie’. Dirk Van der Maelen: “Zo moeilijk is dat toch niet? De vraag die hij moet stellen is heel simpel: geen handel meer met landen die in oorlog zijn of die een duidelijk faciliterende rol hebben in een conflict noch aan landen die de mensenrechten systematisch schenden. Als we dat eerder hadden gedaan, had IS nu ook geen slachtoffers kunnen maken met Belgische wapens.”

Volgens Van der Maelen is wapenhandel jarenlang genegeerd in het buitenlands beleid. “De wapenfabrieken krijgen al veel te lang vrij spel. We weten niet eens waar onze wapens terechtkomen. We verkopen onder meer aan Qatar en Saoedi-Arabië en zijn achteraf verbaasd dat onze wapens in conflictzones worden gebruikt. Je herkent de integriteit van een land aan zijn handelspartners. Op vlak van wapenhandel zitten we dus met een flink probleem en de gevolgen zien we nu: IS loopt met onze wapens rond. We kunnen onze ogen toch niet blijven sluiten? Zowel op Vlaams als federaal niveau gaan we alle zeilen bijzetten om het wapenhandel beleid weer op de goede weg te zetten”, besluit Van der Maelen.

“Zweden en Duitsland hebben intussen wel al een embargo op wapenleveringen aan Saoedi-Arabië opgelegd. We zouden een voorbeeld aan hen moeten nemen”, besluiten Dirk Van der Maelen en Tine Soens.