Hij komt. Hij komt. Ja, hij komt ook naar de hellhole tijdens zijn eerste officiële buitenlandse reis. Naar Haren meer bepaald, zowat het Oosterdonk van het Brussels Gewest, daar waar de NAVO haar hoofdkwartier heeft. Nog niet zo lang geleden was Donald Trump de grootste criticus van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie, maar kijk, de president is van gedachte veranderd. Nu de gemeenschappelijke vijand van destijds - het communistische Oostblok - van het wereldtoneel verdwenen is, ziet Trump in de NAVO een gedroomde partner in zijn ‘War on Terror’. En voor die oorlog is geld nodig.  Morgen zal Trump dus met zijn vuist op tafel kloppen op de NAVO-top en van elk lid toewijding eisen. Lees: geef meer geld aan defensie. 2 procent van het BBP om precies te zijn. Voor ons land zou dat een verdubbeling zijn van de 3,9 miljard euro die we er vandaag aan uitgeven. 

De geschiedenis heeft nochtans aangetoond wat de eerste ‘War on Terror’ - die na 9/11 op het getouw werd gezet - ons heeft gebracht. Nieuwe conflicthaarden die miljoenen slachtoffers eisten, een ongeziene vluchtelingencrisis en terreur in Europa. Dé vraag die wij, Europeanen, ons vandaag moeten stellen is dan ook: “Hoe organiseren we onze veiligheid en op wie rekenen we om samen met ons de waarden van democratie, rechtsstaat en mensenrechten effectief waar te maken?” Sinds januari weten we dat we op die vraag veel minder dan vroeger kunnen rekenen op het Amerika van Trump. Niet het minst maakte zijn bizarre, maar veelbetekenende doortocht in Saoedi-Arabië dat nog maar eens duidelijk. Op een moment dat het Saoedische regime miljarden pompt in de mondiale verspreiding van een oerconservatieve islam die heel wat extremistische groeperingen inspireert, sluit Trump in Riyad doodleuk een wapendeal van 340 miljard euro. De schending van de mensenrechten of het manifeste gebrek aan democratie in dat land én de regio was geen letter waard in zijn speech. Zijn scherpe uithaal naar Iran - waar hervormers met steun van de EU nochtans de wind in de zeilen hebben - maakte zijn wereldbeeld compleet. Een wereldbeeld dat nooit of te nimmer Europees kan zijn. 

Rekenen op het nieuwe Amerika van Trump zal Europa niet veiliger maken. En als onze partner aan de overkant van de Atlantische Oceaan neo-nationalisme en koopwaar boven mensenrechten stelt, moeten wij de band met de VS  flexibeler durven te maken. Er is maar één weg om dat mogelijk te maken: een Europa dat op vlak van buitenlands- en veiligheidsbeleid eindelijk eens volwassen wordt. Het is tijd dat de EU meer leiderschap toont, precies om de meester-slaaf verhouding die ze nu al 50 jaar met de Amerikanen heeft, om te zetten in een LAT-relatie. Dat kan enkel door een écht Europees buitenlands en defensiebeleid op poten te zetten, mét een Europees leger die naam waardig. Alleen zo kunnen we onze eigen koers bepalen in plaats van ons te laten meesleuren in nieuwe militaire avonturen. Met een België dat in dat Europees leger investeert in capaciteiten waar vandaag een gebrek aan is en die ook inzetbaar zijn voor onze eigen binnenlandse veiligheid. Niet met nieuwe gevechtsvliegtuigen die budgettair onhaalbaar en in Europees opzicht overbodig zijn, maar wel met een performant Belgisch defensiebeleid dat in staat is terrorisme en cybercriminaliteit het hoofd te bieden. Waar ons land voluit inzet in gespecialiseerde inlichtingen- en veiligheidsdiensten én in een sterke cyberdienst die onze economische en financiële datanetwerken beschermt.

Zo’n écht Europees defensiebeleid zou ook toelaten ons op een geloofwaardige manier te verzetten tegen de 2%-fetisj van Trump. Want écht investeren in vrede en veiligheid is slim investeren. Daarom roepen we de Belgische regering op om morgen ‘neen’ te zeggen en voluit de kaart te trekken van een eigen, slimme, Europese 2%-norm: 1% voor EU-defensie betekent minstens 1% voor duurzame ontwikkeling. Dus beste premier, beste Charles Michel, terwijl uw partner Melania en co rondleidt in het Magritte museum en de winkel van Delvaux, rekenen wij op u, daar in Haren. Toon visie, leiderschap en daadkracht en trek mee aan de kar om van de hellhole een historische plaats te maken waar Europa eindelijk volwassen werd. Maak van Haren dé plaats waar Europa eindelijk haar smoel toonde.

Yasmine Kherbache en Dirk Van der Maelen