Als er één manier is waarop Vlaanderen een steentje kan bijdragen in de strijd tegen plasticvervuiling, dan is dat is via de waterzuiveringsinstallaties. Maar volgens Colin Janssen, dé specialist ter zake, pakt minister Joke Schauvliege dat probleem onvoldoende aan. “Vlaanderen mist ambitie en weigert om de beste leerling van de klas te zijn.”

Overal ter wereld beginnen ­regeringen plannen te maken om de plasticvervuiling van de zeeën aan te pakken. Ook in ons land heeft zowel de Vlaamse als de federale regering ambitieuze voornemens. Alleen blijven die nog te vaak steken bij dure woorden. Dat zegt Colin Janssen, milieutoxicoloog aan de Universiteit Gent. Hij geeft zijn kritiek naar aanleiding van een antwoord dat Vlaams milieuminister Joke Schau­vliege (CD&V) gaf aan SP.A-parlementslid Steve Vandenberghe. Ze zei daarbij dat er voorlopig geen extra inspanningen worden gedaan om de vervuiling via de waterzuiveringsinstallaties aan te pakken.

“Nochtans heeft de Vlaamse overheid daar een unieke kans om het probleem bij de bron aan te pakken”, zegt Janssen. “Net in die installaties kunnen de microplastics uit het afvalwater worden gezuiverd. Eens ze in de rivieren en zeeën belanden, is het moeilijk om ze nog weg te krijgen. Er zijn trouwens nieuwe technieken, waardoor dat helemaal niet duur hoeft te zijn.”

Maar helft weggezuiverd

Microplastics zijn microscopisch kleine plasticdeeltjes die onder meer in kledij, tandpasta en zeep zitten. Bij het wassen komen ze via de riolering in het water én de waterdieren terecht. “Uit ons onderzoek in de waterzuiveringsinstallatie van Destelbergen blijkt dat maar ongeveer de helft van die deeltjes wordt weggezuiverd”, zegt Janssen. Met ­andere woorden: de helft verdwijnt in de waterlopen, terwijl dat bijvoorbeeld in Nederland en Rusland maar tien procent is.

“Aquafin voert momenteel testen uit rond de zuivering van microplastics”, reageert Schauvliege via haar woordvoerder. “Ik wil eerst weten hoe efficiënt dat werkt, om nadien met kennis van zaken te beslissen.”

Maar Colin Janssen neemt daar geen genoegen mee. “We zijn hier al jarenlang over bezig”, zegt hij. “We kennen het probleem intussen. Het is nu tijd voor actie.”

Rond de pot draaien

Steve Vandenberghe (SP.A), die ook burgemeester van Bredene is, vraagt aan de Vlaamse regering om niet langer “rond de pot te draaien”. “Dat is wat ook al gebeurt in de discussie over een verbod op plastic­zakjes en het statiegeld op plastic flessen - twee andere maatregelen die de vervuiling van de zee kunnen tegengaan”, zegt hij. “In die twee gevallen kan ik nog begrijpen dat minister Schauvliege onder druk staat van coalitiepartner Open VLD en het bedrijfsleven. Maar in het geval van de waterzuiveringsinstallaties is het gewoon een kwestie van het te doen.”