Ex-begrotingsminister Johan Vande Lanotte noemt 'one shots' interim-regering 'fundamenteel oneerlijk' sp.a reageert scherp op het voornemen van de interim-regering om toch maar weer overheidsgebouwen te verkopen. Johan Vande Lanotte, als begrotingsminister fel bekritiseerd om zijn eenmalige maatregelen, noemt het 'schijnheilig, in de beste traditie van CD&V'.

Dat er onder meer binnen het departement Justitie nagedacht wordt over de verkoop van gebouwen, ontkennen ook CD&V-bronnen niet. Het vaderschap van het idee wordt niet aanvaard, maar in de meest directe omgeving van Justitieminister Jo Vandeurzen heet de minister 'open te staan voor elke duurzame oplossing'.

Het verhaal van de one shots ligt politiek bijzonder gevoelig voor de christendemocraten. Het verzet tegen de verkoop van overheidsgebouwen was, met Justitie, een van de speerpunten van de succesvolle kiescampagne. Minder dan een jaar later zelf alternatieve financiering toepassen op Justitie zadelt de partij met een geloofwaardigheidsprobleem op. Yves Leterme wil alvast niet reageren op eventuele one shots. Hij spaart zijn commentaar liever op tot na de begrotingsopmaak.

In de meest directe omgeving van Vandeurzen werd enigszins verveeld gereageerd op het uitlekken van het nieuws, gisteren in deze krant. Het luidt dat het kabinet het idee niet zelf op tafel gegooid heeft en dat er geen sprake is van een systeem-Vandeurzen, zoals (goed geplaatste) regeringsbronnen het noemen. "We gaan niet met CD&V doen wat we bestreden onder paars. We staan wel open voor elke duurzame oplossing. En als tijdens de bilaterale gesprekken een redelijke vraag over eenmalige maatregelen op tafel belandt, zijn we daar niet a priori tegen."

'Duurzame oplossing' betekent in deze context dat eenmalige inkomsten zeker niet gebruikt zullen worden voor lopende zaken zoals de exploitatie van het gevangeniswezen. Daar was echter nooit sprake van: Patrick Dewael (Open Vld) stelde voor om de one shots voor eenmalige uitgaven te reserveren. Ook zouden die door de departementen zelf uitgevoerd worden, zodat de opbrengst niet langer naar de algemene begroting terugvloeit.

De suggestie in regeringskringen is dat Vandeurzen het geld nodig heeft voor de bouw van extra cellen, en met een verwacht deficit van 3,5 miljard is dat geld er niet. Dat geldt overigens ook voor Binnenlandse Zaken en minister Patrick Dewael. Die liet zelfs al een lijst maken van politiegebouwen die voor verkoop in aanmerking komen. "We hebben altijd al gezegd dat we wel brood zagen in publiek-private samenwerking (PPS, FL), dus dat is niet nieuw", luidt het bij Justitie. Hoe die PPS er zal uitzien, wordt daar echter niet bij verteld.

Nu zit het hele plan nog in een vroege fase. Er komen twee begrotingsconclaven aan en Justitie is volop aan het uitcijferen welke extra investeringen nodig zijn voor de uitbreiding van de gevangeniscapaciteit. Het meerjarenplan dat paars uitwerkte na de ontsnappingen in Dendermonde wordt daarbij geactualiseerd en wellicht ook uitgebreid. Maar de gesprekken met de Regie der Gebouwen daarover moeten nog starten. "En zij zullen het zijn die een eventuele formule uitwerken, niet wij", klinkt het in de meest directe omgeving van Vandeurzen.

'Het ene beloven, het andere doen'

Inmiddels reageren de socialisten fel op het voornemen van de interim-regering om naar eenmalige maatregelen terug te grijpen. "Ik ga nu de one shots niet afvallen", zegt Vande Lanotte. "Ik heb ze lang genoeg zelf gebruikt. Maar het is schijnheilig van de CD&V dat ze die nu zelf willen toepassen. De partij is wel consequent: ze belooft het ene en doet het andere, een vaststelling die ook opgaat voor de staatshervorming."

Vande Lanotte zegt allerminst verrast te zijn dat de techniek weer opduikt. "Toen ze deze zomer op Hertoginnedal tijdens de regeringsonderhandelingen aankondigden via PPS te willen werken op Justitie, voorspelde ik al dat Leterme aan eenmalige maatregelen dacht. Voor iemand die er tijdens de verkiezingen zo fel tegen tekeerging, is dat een vorm van fundamentele oneerlijkheid."