Op 16 september 2015 starte een nieuwe editie van ‘De Week van de Mobiliteit’. In heel Europa zetten lokale besturen, scholen, bedrijven en verenigingen zich de komende week in voor een betere mobiliteit, met honderden initiatieven die onze mobiliteit moeten verduurzamen. 

Óók in onze regio, die al enkele jaren de titel van Europese filekampioen mag dragen. Nergens anders in Europa verliezen mensen zo veel tijd in files: 51 uur per jaar om precies te zijn. De ochtendspits lijkt op sommige dagen naadloos over te gaan in de avondspits. Volgens VOKA kosten de files ons elk jaar 400 miljoen euro. Steeds meer bedrijven overwegen weg te trekken uit ons dichtslibbende land. En niet alleen economisch betalen we een prijs.  Door het inademen van fijn stof verliezen we minstens één gezond levensjaar

Terwijl een beter openbaar vervoer een deel van het antwoord had kunnen zijn, wordt er door de Vlaamse en federale regering de komende jaren enkel zwaar op beknibbeld. Tegen het einde van deze legislatuur zal De Lijn meer dan 100 miljoen euro en de NMBS meer dan 3 miljard euro moeten besparen. Grootschalige infrastructuurprojecten met nog meer beton zijn niet alleen zeer duur, maar bieden ook geen duurzame oplossing. En al zeker niet op korte termijn.

In Nederland worden zo’n oplossingen al enkele jaren lang gebundeld in ‘De Verkeersonderneming’. Ze werd destijds in het leven geroepen door verschillende overheden en Het Havenbedrijf om Rotterdam bereikbaar te houden. Met allerlei innovatieve maatregelen en initiatieven wordt betracht om de files in de Rotterdamse regio te doen afnemen. En mét succes.

“In Nederland werkt het systeem” zegt Joris Vandenbroucke, “dat bewijzen de cijfers én het feit dat er een tweede editie is opgestart. Waar wachten we op om er ook hier mee aan de slag te gaan? Door mensen tijdelijk te belonen als ze uit de spits blijven, zetten we hen aan om na te denken over het maken van andere mobiliteitskeuzes. Het project in Rotterdam bewijst dat zulke prikkels mensen er wel degelijk toe aanzetten om hun gedrag ook op lange termijn te wijzigen.” 

In het voorstel van sp.a zouden mensen die de spits mijden een beloning krijgen in cash (maximum 100 euro, fiscaal vrijgesteld) óf in de vorm van een mobiliteitskrediet op de MOBIB-kaart (tot maximum 140 euro). Met die MOBIB-kaart, die volgend jaar in Vlaanderen wordt ingevoerd, kunnen mensen gebruik maken van het openbaar vervoer (NMBS, De Lijn, MIVB, …) of van deelauto’s en deelfietsen (Blue Bike, Vélo, Cambio, …). Met de auto in de spits rijden kan nog altijd, maar de consequentie daarvan is dat je steeds wat minder overhoudt van je saldo. Onder nul kan je nooit komen te staan. Vlaams Parlementslid Yasmine Kherbache (sp.a) stelt voor om een proefproject op korte termijn in Antwerpen uit te rollen. 

“De drukste plek van België is de Antwerpse ring, waar het fileleed alsmaar toeneemt.  En het zal er de komende jaren niet op verbeteren door de geplande Oosterweelwerken die voor extra files gaan zorgen. Het fileleed zorg niet alleen voor gigantisch veel tijdverlies, maar heeft ook een grote economische en milieukost tot gevolg.  

Als we er ’s ochtends en ’s avonds in slagen 5.000 auto’s van de Antwerpse ring te halen, dan zijn dat 7%  tot 10% minder voertuigen op de drukste trajecten. Onderzoek heeft uitgewezen dat met 10% minder voertuigen de files tot 40% korter kunnen worden.  Met dit proefproject naar Rotterdams model kan je zo op korte termijn voor een forse daling van de files zorgen.”