Voor de sp.a kan 2009 alleen maar beter worden. 'Het jaar is niet goed begonnen. Als voorzitter ben ik verantwoordelijk voor de misverstanden.' Voorzitter Caroline Gennez excuseerde zich op de nieuwjaarsreceptie van haar partij 'voor de laatste keer' voor de perikelen over de komst van Bert Anciaux en de geannuleerde naamsverandering.

Aan Mia De Vits, net als Anciaux aanwezig op de receptie, vroeg ze met aandrang om alsnog kandidaat te zijn voor het Vlaams Parlement. 'Ik heb bedenktijd gevraagd', antwoordt De Vits.

De voorbije weken hebben hun sporen nagelaten bij de sp.a, en dat bleek ten overvloede op de nieuwjaarsreceptie van de partij. De Mechelse Oude Vleeshalle was tot de nok gevuld, dat wel, maar de sfeer van de grote dagen was ver weg. Aan de ingang werden de partijleden al meteen verwelkomd met een spandoek van het dissidente sp.a Rood: 'Solidair met de vakbond. Eerst naar links, en dan vooruit'. Wie wilde kon zich een badge opspelden met het opschrift: 'Ik ben socialist'.

Bescheiden
Wie de voorbije twee weken op een andere planeet had vertoefd, was zo meteen weer bij de les. Het afhaken van Mia De Vits, nadat ze opzij werd gezet voor de Europese lijst, zorgt voor ongenoegen bij de vakbondsvleugel van de partij, een week nadat de komst van Bert Anciaux en de daaropvolgende discussie over het behoud van de term 'socialistisch' in de partijnaam al wonden had geslagen.

"Ik ga er geen doekjes om winden", zei Gennez in haar nieuwjaarsspeech, die begon met een minuut stilte voor de slachtoffers van de steekpartij in Dendermonde. "2009 is voor ons niet goed begonnen." Ze verwees daarmee expliciet naar de overkomst van de groep VlaamsProgressieven onder aanvoering van Anciaux, en nam de verantwoordelijkheid voor "de misverstanden" op zich. Anciaux, die zich bescheiden achterin de zaal had opgesteld, werd tijdens de receptie trouwens uitdrukkelijk begroet door tal van sp.a-kopstukken. Ook Gennez zelf deed haar best om de nieuwe partijleden op hun gemak te stellen: "Jullie hoeven hier toch niet zo in het donker te staan", zo begroette ze Jan Roegiers en Stijn Bex, die samen met Anciaux de stap naar de sp.a hebben gezet, toen die niet meteen de volle spotlights opzochten.

"Er is er hier minstens één, en wellicht nog enkele anderen," vervolgde ze in haar toespraak, "die nog niet veel plezier hebben beleefd aan hun lidkaart." Ze herinnerde de aanwezigen eraan dat de partij in het verleden nog outsiders gekend heeft, die inmiddels zijn uitgegroeid tot sterkhouders. Frank Vandenbroucke bijvoorbeeld, die als "zoon van een professor van de KU Leuven voorzitter van de socialisten werd". Of Johan Vande Lanotte, "een vreemde kabinetschef, een anarchistische, langharige nozem", en Patrick Janssens, "een reclameman met een onderlijfke".

Ze noemde Anciaux niet bij naam, maar de boodschap was duidelijk: geef hem een kans. Ze oogstte geen applaus met die passage. "Maar er was ook niemand die zich geroepen voelde om 'boe' te roepen, en dat is toch ook al iets", zo luidden de eensgezinde commentaren achteraf.

Gewezen ABVV-voorzitter en Europarlementslid Mia De Vits kreeg wel een expliciete vermelding, én een warm applaus, nadat ze afgelopen week een verkiesbare plaats voor het Vlaams Parlement weigerde. "Ik heb haar nog een laatste keer gevraagd, namens de vele mensen in de partij en de vakbond, om kandidaat te zijn", zei Gennez. "Ik hoop dat ze op die vraag ingaat." De Vits belooft dat ze daar nog eens over zal nadenken. Met haar opvallende aanwezigheid gaf ook de ABVV-top het signaal dat er van een breuk tussen vakbond en partij vooralsnog geen sprake is.

Misplaatste trots
Zodra de nodige zieltjes gemasseerd waren, schakelde Gennez over op het oppositiewerk en probeerde ze het verschil met de andere partijen te onderstrepen. Vooral de liberalen - Open Vld en MR, maar ook Lijst Dedecker - moesten het daarbij ontgelden. Ze wees op de deal tussen de Vlaamse regering en KBC, "geen deal van 20 miljard euro zonder garanties", maar een deal "die KBC verplicht de kredietverlening aan gezinnen en bedrijven te verzekeren". "Dat, vrienden, is het verschil tussen akkoorden met sp.a en akkoorden zonder sp.a."

De verkoop van Fortis aan BNP Paribas door de federale regering, zonder sp.a dus, was het tegenvoorbeeld: "Als de Fransen moeten investeren zal het niet bij ons zijn. Als ze moeten herstructureren, zullen de ontslagen niet bij hen vallen." Daarom pleit de sp.a voor een volledige nationalisatie, en vroeg Gennez de regering "haar misplaatste trots" over de verkoop in te slikken. Want, klonk het in een sneer naar MR-minister Didier Reynders, "il n'y a que les imbéciles qui ne changent jamais d'avis: alleen idioten veranderen nooit van mening".