De zone Rivierenland

Begin 2015 is de nieuwe wet op de brandweer in voege getreden. Alvast op papier betekende dit voor onze regio de start van de brandweerzone Rivierenland, 1 van de 32 hulpverleningszones die ons land rijk is. De zone Rivierenland bestaat uit 19 gemeenten in het arrondissement Mechelen en de Rupelstreek. 15 gemeenten beschikken over een eigen brandweerpost: Berlaar, Boom, Bornem, Duffel, Heist-op-den-Berg, Hemiksem, Lier, Mechelen, Niel, Nijlen, Putte, Puurs, Rumst, Sint-Amands, Willebroek. Mechelen fungeert als hoofdpost. 4 gemeenten hebben geen eigen brandweerdienst: Aartselaar, Bonheiden, Schelle en Sint-Katelijne-Waver. Zij worden beschermd door posten uit de naburige omgeving. De brandweerkorpsen in de regio worden verenigd tot één grote hulpdienst die moet instaan voor de veiligheid van 400.000 inwoners.

Op het terrein echter is de hervorming ver van af. De operationele werking wordt nog volop uitgetekend. In 2015 zou dit allemaal duidelijk worden. Eind december moeten we helaas vaststellen dat er nog steeds meer vragen zijn dan antwoorden. De voorbije weken kwamen er vooral meer problemen dan oplossingen aan de oppervlakte. Lokale mandatarissen in verschillende gemeenten krijgen heel wat ongeruste signalen van burgers, vrijwillige en professionele medewerkers van de verschillende oude brandweerkorpsen. sp.a-vertegenwoordigers uit de 19 gemeenten vragen daarom, over de grenzen van meerderheid en oppositie heen, meer transparantie en duidelijkheid.

***

 

Veiligheid garanderen

De totstandkoming van het plan om de brandweer te hervormen, verloopt niet zonder slag of stoot. In sommige gemeenten is nog maar net de kater doorgespoeld van de brandweerbijdragen voor de periode 2006-2011 of het is weer heibel. Er worden ernstige vragen gesteld bij de veiligheid in onze regio. In een brandweerzone waar de operationele werking niet uitgeklaard raakt, komt de dienstverlening naar onze burgers onder druk te staan. Nochtans is veiligheid ons aller eerste zorg. Die mag absoluut niet in het gedrang komen. Zorgwekkend is de zeer onduidelijke informatie over de toekomst van enkele brandweerkazernes. Zo hebben de brandweerlieden van Niel uit protest hun kazerne symbolisch zelfs ‘te koop’ gezet omdat ze een verhuis vrezen naar een plek ver weg van waar ze nu gehuisvest zijn.

De bijdrage in de werking van de brandweerzone is vastgelegd tot en met 2018. De burgemeester van Aartselaar liet bijvoorbeeld weten dat er een grotere bijdrage dient betaald te worden dan wat eerder werd voorzien. Ze maakte zich sterk dat er alsnog goed is onderhandeld en de aanvankelijk voorgestelde verhoging voor de helft heeft beperkt. Echter, voor de financiering van de kazernes is er nog geen duidelijkheid. Wie, hoeveel, wat en waar? Niemand kan antwoorden.

Vanuit een bezorgdheid over de veiligheid in onze regio werden in meerdere gemeenteraden reeds vragen gesteld over de hervorming van onze brandweer en hoe de veiligheid in onze regio zal verzekerd worden. Een vraag die blijkbaar niet kan of mag gesteld worden. De verschillende lokale besturen van de zone lijken hier allemaal verschillend mee om te gaan. Op sommige plaatsen werd een speciale gemeenteraadscommissie aangekondigd waarbij de brandweercommandant een toelichting zou geven bij de stand van zaken. Op andere plaatsen weigert men, onder het mom van democratie, te antwoorden op een loutere informatievraag van gemeenteraadsleden. Nochtans wordt vanuit de lokale besturen jaarlijks een grote bijdrage in de werking van de brandweerzone gegarandeerd. Dit gebeurt voorlopig zonder afdoende uitleg over de manier waarop de toekomstige dienstverlening zal georganiseerd worden. Evenmin is er zicht op de inplanting en kwaliteit van de zone-infrastructuur. Ondertussen woedt de discussie wel hevig in de lokale pers.

Een ander probleem is dat bij vragen van organisatoren die een evenement plannen, de gemeente niet eens de aard en de eventuele kostprijs voor de bijstand van de brandweer kan meedelen. De organisatoren kloppen dan wel aan bij het gemeentebestuur, maar dat kan niet anders dan doorverwijzen naar de zone Rivierenland, waar men vervolgens uitblinkt in stilzwijgen en laat weten 'het in zijn globaliteit te bekijken'.

***

 

Transparantie vergroten

In de gemeenteraad van november weigerde de Mechelse burgemeester, tevens voorzitter van de brandweerzone Rivierenland, duidelijkheid te geven over de toekomst van de brandweer.  Volgens de burgemeester verbiedt de wetgeving te spreken over de hervormingsplannen en beslissingen genomen in de zoneraad. 

Op dat eigenste ogenblik kondigde de burgemeester van Willebroek  in zijn gemeenteraad aan dat de raadsleden van Willebroek toelichting zouden krijgen over de hervormingsplannen van de brandweercommandant in een apart comité. Die belofte werd dan weer herroepen in de Willebroekse gemeenteraad van december. 

In Heist-op-den-Berg heeft  de brandweercommandant op het allerlaatste moment geweigerd om op het schepencollege volledige toelichting te geven bij  de hervormingen.

Op 4 december zouden de burgemeesters van de brandweerzone het beleidsplan voor de operationele, personele en infrastructurele werking voor de komende 10 jaar goedkeuren. In de krant lazen we dat de zoneraad geen beslissing genomen heeft, dat dit wordt doorgeschoven naar het voorjaar 2016. Ondertussen blijven heel wat schepenen en gemeenteraadsleden in het ongewisse. Onze burgers moeten in de krant lezen  dat men er niet in lukt de nieuwe zone op de rails te krijgen. 

sp.a kaartte gisteren, bij monde van Rony Cuyt, het gebrek aan transparantie bij de aanslepende operationalisering van de zone Rivierenland aan in de provincieraad. De gouverneur is vertegenwoordiger van de federale overheid voor de handhaving van de openbare orde én de coördinatie van de verschillende hulpdiensten, waaronder ook de brandweer.  Gouverneur Berx liet weten dat de overgang van gemeentelijke brandweerkorpsen naar één gezamenlijke hulpverleningszone een complex veranderingsproces is dat op vele plaatsen niet vlekkeloos verloopt. Ze betreurt dat dit ook het geval is voor de zone Rivierenland.  De gouverneur stelt dat de informatiedoorstroming van de zone naar de gemeenten en hun raadsleden wettelijk niet is geregeld en is van oordeel dat dit noodzakelijk en wenselijk is. In het verleden was het in de gemeenteraad de goede gewoonte dat de burgemeester  inging op vragen van gemeenteraadsleden over de brandweer. De gouverneur onderstreept het belang om dat ook in de toekomst te doen. 

 

***

sp.a wil opheldering omtrent de aanslepende hervorming en een degelijke terugkoppeling naar de  lokale besturen en gemeenteraden. Wij willen klaarheid  in dit dossier over de dienstverlening, de financiering en de toekomst van het personeel en de infrastructuur van de nieuwe brandweerzone. Er moeten ook duidelijke richtlijnen komen over hoe de gemaakte beleidskeuzes getoetst kunnen worden. Een minimum aan democratische controle is nodig.

Kamerlid David Geerts zal namens sp.a ook in het federaal parlement aandringen op een wetgevend kader om de informatiedoorstroming en transparantie te vergroten zodat ook op gemeenteraden duiding wordt gegeven bij de beslissingen genomen in de brandweerzones.

sp.a stelt voor om in afwachting een informatiemoment te organiseren waar het college van de brandweerzone en de brandweercommandant een toelichting geeft aan een representatieve vertegenwoordiging van de 19 gemeenteraden van de zone Rivierenland.

Dat de reorganisatie in de nieuwe brandweerzone Rivierenland niet evident zou zijn, was geen geheim. Maar de veiligheid van 400.000 inwoners is te belangrijk om in achterkamers te bedisselen. Daarom eist sp.a duidelijkheid en transparantie over de toekomst van de brandweer in onze regio. Vanuit de 19 gemeenten die deel uitmaken van de brandweerzone lanceren we samen deze oproep. Dit vanuit meerderheid én oppositie. 

Als we zien hoe sterk de Vlaamse en federale regeringen inzetten op 'veiligheid' is het onbegrijpelijk dat de invoering van de brandweerzones zo amateuristisch en ongestructureerd verloopt. Naast terechte aandacht voor terreurbestrijding, vraagt sp.a evenveel aandacht voor de alledaagse veiligheid van al onze inwoners.

 

 

Namens,

sp.a Mechelen, Caroline Gennez, parlementslid & Johan De Vleeshouwer, gemeenteraadsleden
sp.a Willebroek, Marc De Laet & Bart Tas, gemeenteraadsleden
sp.a Bornem, Rony Cuyt, gemeente- en provincieraadslid
sp.a Sint-Amands, Heiko Van Muylder, OCMW-voorzitter
sp.a Bonheiden, Tim Torfs, bestuurslid
sp.a Heist-op-den-Berg, David Geerts, kamerlid en schepen
sp.a Boom, Patrick Marnef, gemeenteraadslid
sp.a Rumst, Francy Vanderwildt, gemeenteraadslid
sp.a Hemiksem, Levi Wastyn, schepen
sp.a Niel, Freddy Vermeiren, gemeenteraadslid
sp.a Aartselaar, Willy Hameau, schepen
sp.a Berlaar, Rudy Nuyens, gemeenteraadslid
sp.a Putte, Schelle, Lier, Duffel, Puurs, Sint-Katelijne-Waver & Nijlen