Europa moet de strijd tegen financiële criminaliteit, witwassen en belastingfraude flink aanscherpen. Dat zegt het rapport van de speciale Tax3 commissie dat deze week gestemd wordt in het Europees parlement. De oprichting van een financiële Europol, een minimale effectieve belasting voor multinationals, de afschaffing van ‘gouden visa’ zijn slechts enkele voorstellen van de commissie. Die wijst voor het eerst ook zeven Europese lidstaten aan als belastingparadijs. En jawel, België staat op die lijst.

De speciale commissie is de opvolger van een reeks commissies die de gevolgen van de LuxLeak, Panama- en Paradise-paper schandalen onderzocht en nu de lidstaten een reeks voorstellen voorlegt om financiële criminaliteit, belastingontwijking en -fraude rigoureus aan te pakken. “Het zijn immers vooral de lidstaten die de schande van financiële criminaliteit in stand houden of gedogen,” zegt Europees parlementslid Kathleen Van Brempt. “Voor de bevolking is het inmiddels zonneklaar dat de belastingregels oneerlijk zijn. Ze beseffen dat zij netjes hun belastingen betalen, terwijl multinationals er via ingenieuze technieken in slagen nauwelijks of géén belastingen te betalen en dat overheden die bedrijven daarin zelfs helpen. Dat verklaart deels het totale gebrek aan vertrouwen dat burgers in de overheid hebben. Rutger Bregman heeft het in Davos aan de elite helder verwoord: betaal godverdomme uw belastingen. Jaarlijks verdwijnt er een kleine 900 miljard euro via belastingontwijking en fraude. Dat is onaanvaardbaar. We staan immers voor gigantische uitdagingen, investeringen in een verouderde en vervuilende economie die we vrij snel moeten omvormen tot een klimaatneutrale en circulaire economie. Daar zullen ook overheidsinvesteringen voor nodig zijn en die zijn pas mogelijk als iedereen - ook en zelfs vooral multinationals - eerlijk belastingen betaalt. Hetzelfde geldt trouwens voor investeringen in de strijd tegen armoede of de groeiende ongelijkheid.” 

Het rapport is gigantisch, telt meer dan 200 artikelen met voorstellen en aanbevelingen en kreeg 1284 amendementen die gebundeld werden in 150 compromisamendementen. Het vat nagenoeg elk ‘geknoei’ met belastingen, van vennootschapsbelastingen, over misbruik van BTW-tarieven, witwasoperaties of gesjoemel via belastingsparadijzen of met zogenaamde ‘gouden visa’. “Het is ook voor ons hartverwarmend dat alle voorstellen die de TAX 3 commissie doen, ook in het sp.a-partijprogramma staan,” zegt Van Brempt.

“Een van de belangrijkste vaststellingen in het rapport is dat de bestaande regels in de lidstaten nauwelijks toegepast en gecontroleerd worden,” zegt Van Brempt. “We moeten er voor zorgen dat misbruik beter opgespoord en vervolgd wordt en effectief leidt tot veroordelingen. Een grotere transparantie over de belastingen in de lidstaten en nauwere samenwerking tussen lidstaten is daarom onontbeerlijk. Maar ook de opsporing moet verbeteren. Daarom pleiten we voor de oprichting van een Europese financiële politie die toegevoegd wordt aan Europol.”

“We merken dat de meerderheid van de winsten van multinationals verschoven wordt naar landen met een zeer lage belastingdruk. Daarom pleiten we voor de invoering van een zogenaamde ‘minimale effectieve belasting’, namelijk een minimale belasting die multinationals wereldwijd moeten betalen. Het mag in de toekomst niet volstaan dat een bedrijf elders in de wereld peanuts aan belasting heeft betaald om hier in Europa van vrijstellingen te kunnen genieten. De Europese socialisten vinden dat multinationals minstens 18 procent belastingen moeten betalen op hun totale winsten.”

Europese lidstaten die het burgerschap geven aan rijke ‘investeerders’ - het systeem van gouden visa - om zo actief te zijn in de Unie, maar meestal zonder hier correcte belastingen te betalen, moet verdwijnen. 

“Een eerder bestuursmatig voorstel, dat echter essentieel is, gaat over de manier waarop lidstaten in de Raad stemmen over belastingszaken. Nu moet dat via een unanimiteitsregel gebeuren, wat betekent dat lidstaten die zelf belastingontwijking vergemakkelijken telkens dwars kunnen liggen. Zolang ministaatjes zoals Malta of Luxemburg met minder inwoners dan pakweg Antwerpen vandaag een ernstig, efficiënt en sociaal EU fiscaal beleid blokkeren, blijft het aanmodderen. Die unanimiteitsregel moet op de schop en vervangen worden door een stemming bij gekwalificeerde meerderheid.”  

Het rapport pleit ook voor een betere bescherming van klokkenluiders. Voor de Europese socialisten moeten die trouwens financieel bijgestaan en vergoed worden voor de misdrijven die ze aan het licht hebben gebracht.

Het rapport herneemt een aantal eisen die door de lidstaten nooit ernstig werden genomen zoals de lang gevraagde gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting of het belasten van de digitale economie. Het pleit er verder ook voor dat postbusbedrijven definitief opgedoekt worden, er werk wordt gemaakt van een Europese BTW-hervorming die BTW-fraude onmogelijk maakt, dat internationale verdragen, zoals handelsverdragen telkens een clausule bevatten over ‘behoorlijke belastingen’ of dat vergunning van bedrijven die opereren vanuit belastingparadijzen ingetrokken worden.

“Het rapport noemt ook voor het eerst zeven lidstaten die belastingontwijking of zogenaamde agressieve belastingplanning aanmoedigen. Dat zijn Nederland, Luxemburg, Ierland, Cyprus, Malta, Hongarije én ook België. Wat ons land betreft, is die naming and shaming gebaseerd op de vaststelling dat er veel geld door ons land stroomt via bedrijven die nauwelijks iemand tewerk stellen, wat een signaal is dat ons land gebruikt wordt door multinationals voor agressieve belastingplanning. Multinationals laten hun wereldwijde inkomsten graag in België toekomen omdat de regering hen voorziet van een gunstregime waarbij ze maximale belastingvrijstellingen kunnen genieten. De Belgische regering zorgt er dus actief voor dat multinationals hun eerlijk aandeel niet hoeven te betalen. Het gevolg is nu dat we Europees te kijk staan als een belastingparadijs.”