Na een felle brand in de historische Molens van Orshoven afgelopen zomer, zette het stadsbestuur de aangekondigde aankoop van het molencomplex on hold, in afwachting van het expertenverslag over de schade aan het gebouw. Nu blijkt dat de structurele schade beperkt gebleven is, gaat de stad over tot de aankoop van het niet-uitgebrande deel.

In juni besliste de gemeenteraad om de Molens van Orshoven, een historisch molencomplex aan de Leuvense Vaartkom aan te kopen, om tegemoet te komen aan de grote vraag van de creatieve sector naar betaalbare fysieke ruimte. Half augustus gooide een brand roet in het eten. De aankoop werd tijdelijk afgeblazen, tot er meer duidelijkheid was over de structurele schade. Die blijkt mee te vallen, wat goed nieuws is.

“De brand was een zware klap”, vertelt schepen van Vastgoed Mohamed Ridouani. “Ik had er zelf enorm naar uitgekeken, samen met de hele sector. De brand heeft een vijfde van de Molens beschadigd. Gelukkig zijn de muren behouden, dankzij Ertzberg die van dag één kosten noch moeite hebben gespaard om het waardevol patrimonium te redden.  En dat bleek allesbehalve evident.”

Het is steeds de ambitie geweest van Ertzberg en de stad Leuven om samen cultuur en creativiteit een plaats te geven in de Molens als kloppend hart van Tweewaters. 

“We willen zo snel mogelijk culturele organisaties en bedrijfjes, jongeren en starters uit de creatieve sector onder brengen in de Molens”, vertelt schepen Ridouani. “Door de brand heeft dat vertraging opgelopen, maar nu kunnen we toch al actie ondernemen en voor het grootste stuk verder met het project, waar we als stad heel wat middelen voor kregen.” Eens het gerechtelijk onderzoek en het verzekeringsdossier zijn afgesloten, is het de bedoeling dat  de stad ook het resterende deel van de Molens kan aankopen.

In het unieke historische gebouwencomplex uit de 19de eeuw, met 4.500 vierkante meter karaktervolle ruimtes, vonden in het verleden ook al culturele organisaties onderdak, die ondertussen zijn uitgegroeid tot grote gevestigde culturele verenigingen, zoals Artforum of fABULEUS. “Er wordt veel mogelijk in de Molens.  We investeren in ontmoetingsplaatsen, kunstencentra en betaalbare ruimte voor ondernemers, culturele spelers en kunstenaars”, zegt Ridouani. “Dat kadert in het stadsbrede project Vaartopia, om de Vaartkom te ontwikkelen tot creatieve long van Leuven en Vlaanderen samen met onder meer partners als De Hoorn, Ertzberg, kunstenaarsatelier Cas-co,kunstenhuis OPEK en projectontwikkelaar Virix.”

Vaartopia kreeg van de Vlaamse overheid 3,3 miljoen euro subsidie. Daarmee wil de stad de Molens van Orshoven definitief restaureren. “Bovendien willen we samen met Ertzberg ook de immense silo’s deels als tijdelijke ruimte ter beschikking stellen, in combinatie met de Molens. Het karaktervolle gebouw is zo ingedeeld dat er zowel ruimte is voor repetities en voorstellingen, werkplekken in verschillende formaten, expo’s, een café … Op die plekken willen we ambachtslui, kunstenaars, jonge ondernemers, de amateurkunsten, cultuurverenigingen, app-ontwerpers, starters, bedrijfjes uit de mediawereld betaalbare ruimte bieden. Kortom, een plek die de creatieve dynamiek en de levendigheid in de Vaartkom en daarbuiten aanwakkert,” vertelt Ridouani.

“We willen de Vaartkom een nieuwe stedelijke dynamiek geven die absoluut noodzakelijk is voor de buurt. . Laat ons ambitieus zijn voor Leuven. Er beweegt al veel in de stad, maar het beste moet nog komen. De realisatie van Vaartopia zal Leuven de nieuwstedelijke schwung geven die je verwacht in steden als Berlijn, Barcelona of Kopenhagen, “ besluit Ridouani.

Met het project Vaartopia, dat ontsproot in de schoot van het netwerk Leuven MindGate, een samenwerkingsplatform dat Leuven als dé kennisregio voor gezondheid, technologie en creativiteit op de wereldkaart zet, wil de stad creatieve ondernemers, culturele spelers en kunstenaars extra betaalbare ruimte bieden en mogelijkheden scheppen voor vernieuwende samenwerking en creativiteit.