Mooimakers, Stad Kortrijk en Imog willen de volgende maanden evalueren of ze de hoeveelheid peuken op de grond kunnen terugdringen door het plaatsen van peukentegels. 

Een asbak in de grond. Zo kun je een ‘peukentegel’ het best omschrijven. De tegel wordt ingebouwd in het trottoir op een plaats waar rokers zich vaak ophouden.

Maar liefst 50% van het aantal stuks zwerfvuil zijn peuken. Ze dragen bij tot een negatief beeld van de netheid in een gemeente en zijn mogelijk gevaarlijk voor het leefmilieu. 9 steden en gemeenten in Vlaanderen, waaronder Kortrijk evalueren nu met de steun van Mooimakers en Imog of ze de hoeveelheid peuken op de grond kunnen terugdringen door het plaatsen van peukentegels.

De hoofdvraag is of de peukentegel effectief een positief effect heeft op de netheid van de omgeving:

- Liggen er minder peuken op de grond na het plaatsen van een peukentegel?
- Wordt de tegel effectief gebruikt?

We hopen meer inzicht te krijgen in het antwoord op deze vragen door het bijhouden van een aantal parameters. Op 34 locaties, waarvan 9 in Kortrijk, werd eerst gedurende twee weken het aantal peuken in kaart gebracht. In de week van 4 december installeerden we in de stad op elk van deze locaties een peukentegel waarna het monitoren van het gebruik start. We kijken naar het effect op een proper straatbeeld: komen er dankzij de tegel minder peuken op straat terecht? We doen dit op verschillende soorten locaties (bushaltes, pleinen, winkelstraten, sportcentra ...) en kijken ook naar het gebruiksgemak van de tegels. De evaluatie zal in het voorjaar van 2018 resulteren in aanbevelingen van Mooimakers naar Vlaamse gemeenten omtrent de inzet van peukentegels in de strijd tegen peuken in het zwerfvuil.

Bert Herrewyn, schepen van Leefmilieu: “Onder de noemer ‘Kortrijk op zijn properst’ blijven we inzetten op de strijd tegen zwerfvuil. Met het testen van peukentegels zoeken we een oplossing voor het peukenprobleem, dat de helft van dat zwerfvuil vertegenwoordigt.”

Eerder raakte bekend dat in de strijd tegen de bijna 18.000 ton zwerfafval langs onze wegen, de Vlaamse overheid met de tabaksindustrie overeenkwam tot de financiering van een in totaal tot duizend peukentegels. De tabaksindustrie wil op die manier haar steentje bijdragen in de strijd tegen zwerfvuil. Het opruimen daarvan kost de Vlaamse belastingbetaler jaarlijks zo’n 60 miljoen euro. In ­aantallen uitgedrukt zijn sigarettenpeuken – die pas na jaren vergaan – verantwoordelijk voor ongeveer de helft van het zwerf­afval, zo blijkt uit onderzoek van de Openbare Afvalstoffenmaatschappij OVAM.

Stad Kortrijk stelde zich samen met Imog kandidaat om het correct gebruik te testen. De aankoop en metingen gebeuren met betoelaging vanuit het coaching traject dat stad Kortrijk samen met Imog heeft lopen met de Mooimakers. De plaatsing en lediging gebeurt door de diensten van Stad Kortrijk.

9 locaties: Ingang K Veemarkt, Grote Kring, Ingang stadhuis, Vlasmarkt aan zitbanken, Ingang parking Doorniksestraat, Banken Lange Steenstraat, OC Aalbeke, Sporthal Lange Munte, OC De Troubadour Bissegem.

Hoe wordt er exact gemeten?

De metingen gebeuren in twee fasen met telkens 4 meetmomenten:

  • Nulmetingen - vóór de plaatsing van de peukentegels
  • Effectmetingen - na de plaatsing van de peukentegels

Enkele dagen vóór de start van de nulmetingen werden alle peuken nauwkeurig verwijderd. Het aantal dagen wordt genoteerd. Voor een goede evaluatie is het uiteraard van wezenlijk belang dat er steeds op dezelfde manier wordt gemeten. Dit betekent onder meer dat:

- Alle getelde peuken nauwkeurig moeten worden verwijderd om dubbeltellingen te vermijden.
- Er tussen 2 tellingen geen peuken mogen worden verwijderd.

Hieruit volgt dat er zeer goede afspraken moeten worden gemaakt met alle betrokken diensten en andere partijen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een caféuitbater: gedurende de meetperiodes mag deze in het belang van het onderzoek geen peuken verwijderen uit het meetoppervlak, tenzij de verwijderde peuken ook geteld worden.

Vlaanderen Mooi is het Vlaamse initiatief tegen zwerfvuil en sluikstort van de OVAM, Fost Plus en de VVSG. Vlaanderen Mooi geeft uitvoering aan haar beleid onder de naam Mooimakers. Mooimakers organiseert campagnes, voert onderzoek, stimuleert kennisuitwisseling, ondersteunt op een proactieve manier alle actoren die zich engageren in de strijd tegen zwerfvuil en zet zelf aanstekelijke acties op. Mooimakers is de motor van een maatschappelijke beweging waar iedereen deel van kan uitmaken.

Meer info: Bert Herrewyn, schepen van Leefmilieu, 0496 25 81 54

(foto: Ludo Halsberghe)