Steeds vaker hebben we te maken met felle regenbuien of lange hete periodes: de klimaatverandering laat zich voelen en vooral de steden ondervinden daar de gevolgen van. Ook in Leuven is dat het geval. Met een uitgebreid en structureel water- en groenbeleid wapent de stad zich daartegen.

Sinds kort is Leuven officieel toegetreden tot Mayors Adapt, een initiatief van de Europese Commissie voor steden en overheden. Binnen dat initiatief engageert de stad zich om inspanningen te leveren om zich te wapenen tegen de klimaatopwarming en bijhorende fenomenen zoals felle en meer frequente regenbuien, bijhorende wateroverlast en het hitte-eilandeffect.

Leuven is al jaren intensief bezig om de klimaatverandering zoveel mogelijk tegen te gaan, samen met Leuven Klimaatneutraal 2030 vzw. De stad ondertekende in 2014 al de intentieverklaring om deel te nemen aan Mayors Adapt. “We zijn ons ervan bewust dat we op een structurele manier moeten werken aan maatregelen die ons wapenen tegen klimaatverandering. Concreet houdt dat in dat verschillende stadsdiensten samen aan oplossingen werken,” zegt schepen van Leefmilieu Mohamed Ridouani. “Momenteel zijn we bezig met het actualiseren van het ruimtelijke structuurplan van de stad. Zeg maar de gids voor de toekomst. Daarin zal veel aandacht en ruimte gaan naar de risico’s en kwetsbaarheden en vooral: naar oplossingen.”

Waterbeleid

Felle regenbuien zullen in de nabije toekomst nog vaker en nog heviger voorkomen. Dat maakt een stedelijke omgeving bijzonder vatbaar voor overstromingen en wateroverlast. “Daar bereiden we ons op voor,” stelt schepen van Openbare Werken Dirk Robbeets. “Door bufferbekkens aan te leggen bijvoorbeeld. Die bekkens kunnen de overvloed aan regenwater bufferen en dan gelijkmatig in het rioolstelsel laten vloeien, zodat die niet overstromen.”

Daarnaast legt de stad waterdoorlatende voetpaden aan waar het mogelijk is, zoals in de Puttebroekstraat, of binnenkort in de Brugveldstraat. Op die manier kan regenwater gemakkelijker infiltreren in de grond en loopt het niet de riolen in.

De inwoners van Leuven kunnen zelf bijdragen tot een beter waterbeleid. “We geven subsidies aan bewoners die werken laten uitvoeren om wateroverlast in hun kelders te voorkomen of om hun aankoppeling op het rioleringsstel zo aan te passen dat afvalwater en regenwater gescheiden blijven”, aldus Robbeets. Ook voor hemelwaterputten kan de Leuvenaar een subsidie aanvragen.

Groenbeleid

Naast wateroverlast, brengt het veranderende klimaat een stijgende temperatuur met zich mee. In steden leidt dat tot het zogenaamde hitte-eilandeffect, waarbij de temperatuur in de stad ettelijke graden meer bedraagt dan op het platteland. “Dat effect heeft nefaste gevolgen voor de gezondheid en de leefbaarheid in een stad”, zegt schepen Ridouani. “Een te hoge temperatuur bemoeilijkt de nachtrust, het is schadelijk en zelfs dodelijk voor kwetsbare groepen.”

Meer water en groen in de stad beperken het hitte-eilandeffect voelbaar. “Op verschillende plaatsen in de stad zijn de waterlopen na decennia opnieuw opengelegd. Denk maar aan de Kapucijnenvoer, de Vaartkom of de toekomstige Bodartsite. De aanwezigheid van water in de stad heeft een koelend effect. Tegelijk zijn die open waterlopen een extra buffer tegen wateroverlast. Zo zijn de Dijleterrassen aan de Lei tijdelijk overstromingsgebied voor de Dijle.”

“We hebben nog meer groen nodig. Stelselmatig werken we aan de vergroening van Leuven. Door kleinere initiatieven als groendaken of geveltuintjes te subsidiëren, maar ook door de aanplanting van bomen in het straatbeeld en de aanleg van tal van parken, zoals het Sluispark, het Treinpark, Park Belle Vue… Bomen, groendaken en gevelgroen zorgen namelijk voor een schaduweffect dat de overtollige opwarming van gebouwen beperkt.”