Een goede zaak, vindt Tine Soens, die deze problematiek vorig jaar al aankaartte. Ze haalde toen het voorbeeld aan van Vives, dat voltijds studenten bovenop het inschrijvingsgeld 80 euro aan forfaitaire kosten aanrekende. “Onze directeur Joris Hindryckx was voorzitter van de werkgroep en staat dus achter deze beslissing”, aldus Frank Devos van Vives.

In november 2015 vroeg Tine Soens (SP.A) in het Vlaams Parlement minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) om uitleg over facturen voor forfaitaire en extra studiekosten in het hoger onderwijs. Aanleiding was dat hogeschool Vives bepaalde kosten voor het gebruik van goederen kan doorrekenen aan de student voor zover ze rechtstreeks verband houden met de organisatie van de opleiding. “Dat stond op de website te lezen onder de rubriek ‘Aanrekening van forfaitaire en extra studiekosten’. Wat verder stond dat bepaalde kosten op forfaitaire basis worden aangerekend en dat dit voor het academiejaar 2015-2016 80 euro was”, legt Tine Soens (28) uit.

Volgens Tine heeft die extra kost een serieuze impact op de studenten. “Wie meer dan halftijds studeert, moet bovenop het inschrijvingsgeld 890 euro nog 80 euro betalen. Voor voltijdse beursstudenten betekent dit dat ze bijna evenveel forfaitaire kosten als inschrijvingsgeld (105 euro) betalen. Voor studenten die minder dan halftijds studeren, komt dat nog altijd neer op 40 euro. Zomaar extra facturen naar studenten sturen kan niet: als student moet je vooraf weten welke bijkomende kosten je kan verwachten.”

Minister Crevits beloofde eind vorig jaar om de problematiek te laten onderzoeken door het college van regeringscommissarissen. “Het college stelde ook vast dat er geen sprake is van heldere communicatie over extra kosten en dat dit makkelijk verholpen kan worden door per opleiding de bijkomende studiekost te vermelden op de website”, vervolgt het Heulse Vlaams Parlementslid. “Daarna heeft de minister aan de Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) gevraagd om bijkomende aanbevelingen te formuleren.”

De VLOR stelt nu dat er een decreet moet komen dat voor maximale transparantie moet zorgen. “Hogescholen en universiteiten moeten vooraf duidelijk communiceren over de kost van de opleiding en dat moet bij decreet worden verplicht. Ik zal daarom een voorstel van decreet indienen.”

Bij de hogescholen Vives en Howest en universiteit Kulak heeft men een duidelijke mening over de factuur voor extra kosten. “Algemeen directeur Joris Hindryckx was voorzitter van de VLOR-werkgroep rond dit thema”, legt Frank Devos, communicatieverantwoordelijke van Vives, uit. “Hij is dus medeauteur van het advies. Vives staat volledig achter de vraag naar een decreet en zal het advies voor de volle honderd procent volgen.”

“Naast het inschrijvingsgeld worden aan Kulak geen andere facturen naar onze studenten verstuurd”, reageert Lorenzo Parmentier, stafmedewerker communicatie van Kulak. “Het gebruik van bibliotheek- en ICT-infrastructuur, met inbegrip van wifi, is inbegrepen in het inschrijvingsgeld. Extra services zoals het nemen van kopie betalen de studenten wel zelf.”

Bij Howest, tot slot, wordt benadrukt dat er sowieso transparant wordt gecommuniceerd over de extra studiekosten. “Studenten worden op verschillende manieren gewezen op de extra studiekosten”, aldus Tom Delmotte, diensthoofd communicatie van Howest. “In infofolders en op infodagen wordt al een raming meegegeven van alle kosten. Na voorschrijving krijgt elke student een mail waarin de studiekosten het studiegeld en de extra studiekost vermeld worden.”

86 euro extra

“Na de definitieve inschrijving krijgen studenten een brief mee waarbij op het hoofdstuk gewezen wordt in het onderwijs- en examenreglement dat handelt over de kosten van het hoger onderwijs. Tot slot wordt er ook op onze website heel transparant gecommuniceerd.”

Op de website van Howest is te lezen dat studenten met een diplomacontract of een creditcontract van minstens 18studiepunten een forfaitair bedrag van 86 euro wordt aangerekend. Het gaat om onder meer de kosten voor elektriciteit en kopie- en drukkosten. Voor bepaalde opleidingen wordt daarnaast een opleidingsspecifieke studiekost aangerekend. Iemand die de bachelor journalistiek volgt, betaalt jaarlijks 106 euro extra voor een lidmaatschap van de officiële beroepsvereniging van journalisten.

door Axel Vandenheede, verscheen eerder in de Krant van West-Vlaanderen