Het stadsbestuur van Gent maakt werk van een Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP) Groen.  Dit RUP Groen wil tegelijkertijd de bestaande groengebieden in Gent planologisch beschermen en nieuwe ontwikkelingen als bosuitbreiding, natuurontwikkeling of parken mogelijk maken. “Dit past perfect in onze doelstelling om van Gent een klimaatneutrale en nog aangenamere stad te maken”, zegt Sven Taeldeman, schepen van stadsontwikkeling. Rudy Coddens, schepen van Openbaar Groen, weet: “Dit plan kan zo’n 140 hectare extra groen opleveren en zo’n 255 ha bestaand groen kan goed beschermd worden”.

Rudy en Sven hebben duidelijk grote ambities voor meer natuur, bos en groen in onze stad.  

Het college van burgemeester en schepenen heeft nu een zogenaamde ‘startnota’ goedgekeurd en daarmee een hele procedure in werking gezet, die wellicht twee jaar zal duren. Tussen 18 september en 16 november  komt er een grote raadpleging van de Gentenaars en op maandagavond 9 oktober 2017 is er om 19u30 een groot infomoment gepland. Plaats van afspraak: de polyvalente zaal van de Freinetmiddenschool in Offerlaan. Iedereen welkom! 

Waarom een RUP Groen?

Behoud van waardevolle groenzones

Elke vierkante meter van het grondgebied Gent kreeg in het verleden een stedenbouwkundige bestemming. Dit kan zowel een gewestplanbestemming zijn als een bestemming in een Bijzonder Plan van Aanleg (BPA) of Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP).

In de wetenschap dat het gewestplan nog in belangrijke mate uit de jaren ‘70 dateert en dat vele BPA’s voor de jaren ‘90 werden opgemaakt, is er in de loop van de tijd een zekere spanning ontstaan tussen de stedenbouwkundige bestemming en de ontwikkeling van een aantal waardevolle groenzones. Zo zijn er verschillende bestaande groengebieden op het grondgebied van Gent, waarvoor een ‘harde’ stedenbouwkundige bestemming geldig is, waardoor ze juridisch gezien nog steeds kunnen worden aangesneden om te verharden en/of te bebouwen.

“Maar vandaag de dag willen we een optimaal behoud en de bescherming van de groengebieden in Gent”, vertelt Sven. “Woongroen, wijkparken, biologische waardevolle natuur: dit is allemaal zeer belangrijk voor de Gentenaars. Jammer genoeg kan het bij veel ontwikkelingen niet anders dan dat er nog open ruimte verdwijnt. Nu willen we als stad een actievere rol spelen bij het tegengaan van ongewenste evoluties. Dat willen we mee regelen door het aanpassen van oude planologische bestemmingen  en/of stedenbouwkundige voorschriften. Kort samengevat: waar nu de facto groen is, willen we dat ook in de zogenaamde ‘stedenbouwkundige bestemming’ laten vastleggen.”

Ontwikkeling van nieuwe natuur- en bosgebieden en parken

De ruimtelijke visie op het groen in Gent gaat nog veel verder dan het louter behouden van het bestaande. “In het Gentse groenstructuurplan, goedgekeurd in 201,  is de gewenste groenstructuur vastgelegd. Hierin wordt gekozen voor een aantal nieuwe ontwikkelingen, zoals bosuitbreiding, natuurontwikkeling of nieuwe parken”, legt Rudy uit. Maar veel van deze ontwikkelingen zijn echter nu niet of moeilijk mogelijk omwille van hun stedenbouwkundige bestemming. In het groenstructuurplan is dan ook de opmaak van een thematisch RUP groen als actie opgenomen, zodat de planologische bestemming van een aantal groengebieden in overeenstemming kan worden gebracht met de bestaande groenstructuur én zodat de gewenste ruimtelijke visie op groen in Gent kan gerealiseerd worden.

Klimaatrobuuste stad

Daarnaast heeft de Stad haar Klimaatadaptatieplan (2016-2019), dat focust op het aanpassen van de stedelijke omgeving aan klimaatverandering, door in te zetten op groen en water, ontharding, water vasthouden en infiltreren. De impact van de stad op het klimaat moet worden gereduceerd met als ultieme doelstelling een klimaatneutrale stad. Eén van de pakketten van maatregelen om dit doel te bereiken, is “Groene ruimten en bossen aanleggen in en rond de stad”.

“Verschillende wetenschappelijke en academische studies tonen aan dat een groene omgeving bijdraagt tot een beter welzijn en een betere gezondheid. Met het RUP Groen wil het stadsbestuur de aanwezige open ruimte in Gent zo veel als mogelijk behouden en kwalitatief opwaarderen. De Stad maakt het RUP Groen dan ook op om de bestaande groengebieden planologisch te beschermen, zodat wordt vermeden dat bestaande parken, bossen of natuurgebieden verdwijnen in functie van bebouwing. En om de ontwikkeling van nieuwe groengebieden van de gewenste groenstructuur te ondersteunen en planologisch mogelijk te maken. Met dit RUP Groen moet Gent nog meer een aangename stad worden!”, legt Sven uit.

Voor de uitvoering van deze laatste categorie kan het mogelijk zijn dat de Stad Gent een aantal gronden verwerft of een verwervingssubsidie geeft aan erkende natuurverenigingen. Als private eigenaars het bestaande groengebied willen verkopen, dan kan de Stad een beroep doen op het recht van voorkoop, om op die manier de bestaande natuur- of bosgebieden op een gepaste manier te beheren.

Situering van de deelgebieden

Omdat het hier om een thematisch en geen gebiedsgericht RUP gaat, heeft het ook geen aaneengesloten plangebied. De onderdelen zijn verspreid over het hele grondgebied van Gent. ‘Groen’ vormt het gemeenschappelijke element.

“In totaal telt het RUP Groen een 100-tal deelgebieden. Ca. 255 ha is bestaand groen dat planologisch wordt beschermd. Bijvoorbeeld een bestaand park dat volgens het gewestplan bestemd is als woongebied wordt via dit RUP herbestemd naar parkgebied. De gebieden krijgen naargelang de bestaande toestand, hun biologische waarde en hun ‘potenties’ een herbestemming naar park, natuur of bos. Daarnaast heeft het RUP Groen ook de doelstelling om ca. 140 ha bijkomende natuur of bos planologisch mogelijk te maken en hieraan ook een uitvoering te koppelen”, vat Rudy samen.  

Timing van de RUP-procedure

Een ruimtelijk uitvoeringsplan legt een lange administratieve weg af om tot een definitief plan te komen. Het RUP Groen valt binnen de nieuwe procedure voor RUP’s, zoals voorzien in het decreet van de Vlaamse overheid van 1 juli 2016 dat in werking is sinds 1 mei 2017. Grote wijziging ten opzichte van de vroegere procedure is dat de opmaak van het RUP en de MER-screening geïntegreerd worden.

  • Het college van burgemeester en schepenen heeft de startnota en de procesnota van het RUP goedgekeurd op 31 augustus 2017. De startnota bevat de doelstellingen van het RUP en de resultaten van effectenstudies op de omgeving (MER-screening). De procesnota omschrijft het planningsproces en geeft aan op welke manier verder advies zal worden ingewonnen, hoe de eigenaars zullen geïnformeerd en betrokken worden en hoe het verder overleg met andere actoren zal verlopen.
  • Het stadsbestuur wil onder meer graag de mening van de buurtbewoners en betrokken eigenaars over de startnota van het nieuwe ruimtelijk uitvoeringsplan. Daarom volgen een raadpleging, van 18 september 2017 tot en met 16 november 2017, en een informatiemoment op 9 oktober over de start- en procesnota. Iedereen kan in deze periode van 60 dagen opmerkingen en suggesties indienen. Op dit moment wordt ook advies ingewonnen van de gemeentelijke commissie ruimtelijke ordening (GECORO) en de Vlaamse en provinciale administraties. De eigenaars van de betrokken percelen krijgen vooraf ook de mogelijkheid tot een gesprek en zullen hierover een brief ontvangen.
  • De stadsdiensten maken daarna het voorontwerp van het RUP, dat moet goedgekeurd worden door het college van burgemeester en schepenen.
  • Daarna vragen de stadsdiensten aan een aantal administratieve diensten een tweede maal advies over het plan, o.a. aan de GECORO, aan de Vlaamse en provinciale overheden en andere adviesinstanties.
  • De stadsdiensten maken het ontwerp, dat voorlopig vastgesteld wordt door de gemeenteraad.
  • Dan volgt een openbaar onderzoek dat 60 dagen duurt. Wie dat wenst, kan dan bezwaren en opmerkingen indienen over het ontwerp-RUP.
  • De gemeentelijke commissie ruimtelijke ordening (GECORO) bekijkt alle opmerkingen en bezwaren en geeft hierop een advies aan de gemeenteraad.
  • De stadsdiensten maken het eindontwerp, dat definitief vastgesteld wordt door de gemeenteraad.
  • Ten slotte wordt de goedkeuring van het RUP gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.

Als alles volgens planning verloopt, is het RUP van kracht in september 2019.

Vanaf de goedkeuring geldt het ruimtelijk uitvoeringsplan in de praktijk en moet met de voorschriften rekening worden gehouden bij een vergunningsaanvraag.

Alle informatie is te vinden op de website van de Stad Gent: www.stad.gent (zoek op RUP Groen).

Iedereen kan de documenten tijdens de periode van het openbaar onderzoek ook inkijken bij het Loket Stedenbouw en Openbaar Domein, Administratief Centrum Stad Gent, Woodrow Wilsonplein 1, 9000 Gent, tel. 09 266 79 50, bouwen@stad.gent. Het Loket is open op maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag van 9 tot 12.30 uur, woensdag ook van 14 tot 16 uur, dinsdag ook op afspraak tussen 16.30 en 19 uur.