De gebeurtenissen van afgelopen weekend hebben ons opnieuw getoond dat we niet blind mogen zijn voor barbaars terrorisme. Het is dan aan ons politici om mee verantwoordelijkheid te nemen en een antidotum uit te dokteren. Vandaag zouden we allemaal Brusselaars moeten zijn die vooruit kijken en oplossingen aanreiken. Samen, over de partijgrenzen heen. Het is de enige manier waarop wij deze strijd kunnen winnen. Lees hier mijn tussenkomst in de Commissie Brussel. 

 

Meneer de minister, collega’s, vandaag heb ik heel veel schroom om gewoon over te gaan naar de orde van de dag in deze Commissie Brussel. Na de afschuwelijke gebeurtenissen in Parijs moeten we voldoende tijd nemen om te rouwen en het gebeurde te laten bezinken. Zoveel verlies van onschuldige slachtoffers.. Er is op zijn minst een zekerheid; dat er bij de slachtoffers geen onderscheid is gemaakt tussen kleur, leeftijd of religie. En voor de rest zijn er bij mij heel veel vragen. En wil ik mij ook hoeden om me hier ongenuanceerd over uit te spreken.

Maar we kunnen ook niet doen alsof er geen linken bestaan tussen Brussel en Parijs in deze.

“Valt er na zo'n virulent en schijnbaar zinloos geweld nog wel iets te zeggen of te schrijven?” vraagt Tijs Synaeve zich af in De Morgen.De gebeurtenissen van vandaag overstijgen de verschillen tussen de oppositie en de meerderheid. Vandaag zouden we allemaal Brusselaars moeten zijn die vooruit kijken en oplossingen aanreiken. 

We zouden onszelf moeten kunnen overtreffen om van Brussel een betere stad te maken, omdat deze stad waar we allemaal van houden dit verdient. Samen, over de partijgrenzen heen.

              

 "Ik heb gefaald" 

 Gisteren getuigde een leerkracht uit het Brusselse in De Morgen over een geradicaliseerde leerling in zijn klas.

"Een fijne leerling. Gemotiveerd, sociaal en geïnteresseerd", zo omschrijft Staccino de jonge Bilal Hadfi als leerling in het vijfde middelbaar in een school in hartje Brussel. Maar een jaar later veranderde alles. "Bilal had een meer dan gemiddelde belangstelling voor politiek", getuigt de lerares op Radio 1. "Maar zijn gedachten werden almaar extremer. Hij wou ook geen muziek meer luisteren omdat dat haram was (niet toegestaan voor moslims, KSC). Op een geven moment vertelde hij dat het goed was dat terreurgroep Boko Haram steeds grotere gebieden innam. Dat hij zulke gedachtesprongen maakte, verontrustte me wel."

Na de aanslagen op Charlie Hebdo begin dit jaar heerste er een gespannen sfeer in de klas. "Hij vond het terecht wat gebeurd was en voer fel uit tegen de vrije meningsuiting omdat het magazine zijn godsdienst beledigd had. Ik heb dat gesignaleerd aan de klassenraad en heb de directie daarvan op de hoogte gebracht", zegt Staccino. Maar de school nam een afwachtende houding aan. Na de aanslag op Charlie Hebdo kwam Hadfi nog een week naar school. Daarna trok hij naar Syrië."

"Ergens voel ik dit aan als een persoonlijk falen", geeft Staccino toe, die intussen op een andere school werkt. "Ook het systeem heeft gefaald. We zijn te voorzichtig geweest uit schrik om te stigmatiseren. Eigenlijk is die radicalisering heel snel verlopen. Het begon met spijbelen en toen heeft hij in enkele maanden tijd radicale beslissingen genomen."

 

Vogels voor de kat

Het is bijzonder pijnlijk om vast te stellen hoe goed de moslimextremisten zijn geworden in het zieltjes winnen bij jongeren die vatbaar zijn voor radicalisering.

Wat is er nodig opdat deze, en vele andere leerkrachten deze jongeren wel kunnen helpen? En dit geldt niet alleen voor de vele leerkrachten, maar ook voor de vele jongeren- welzijnswerkers. Hoe kunnen we deze professionals sterker maken wanneer zulke jongeren op hun pad komen?

Jongeren zijn vatbaar voor radicalisering als ze het gevoel hebben dat ze er niet bij horen in de samenleving, als ze zich in de steek gelaten voelen. Het zijn vogels voor de kat. Zij komen terecht bij salafisten, neosalafisten, Sharia4Belgium en zo meer. Problematisch is dat de neosalafisten hun vorm van godsdienst beschouwen als de enige pure. “Daardoor isoleren ze zich, niet enkel van andere moslims, maar ook – en vooral – van de nietmoslims.” Het is ongelofelijk belangrijk om een heel duidelijk en straf standpunt in te nemen dat uitsluiting niet hoort in onze samenleving.

Er is een interessante studie van de Boudewijn Stichting die  vaststelt  dat leerkrachten, opvoeders en animatoren in Brusselse instellingen heel weinig gewapend zijn om te antwoorden op vragen van jongeren. Voor een groot deel is dat ook normaal, dat je als puber een identiteitscrisis doormaakt en daar vragen over begint te stellen. Men stelt vast dat leerkrachten en opvoeders niet gewapend zijn om correct te antwoorden, en daardoor zelfs proberen om die thema’s uit de weg te gaan.

Ofwel blijven we gezamenlijk hameren op het probleem ofwel zoeken we gezamenlijk naar de oplossing. Dat is de cruciale keuze waar we voor staan. Als Brusselaars naar Parijs trekken om succesvol aanslagen te plegen, heeft Brussel een probleem. Als een extremist speciaal uit Frankrijk naar hier reist om twee agenten neer te steken, heeft Brussel een probleem. Als de aanslagpleger op het Joods Museum anderhalve maand in Molenbeek kan wonen en er zich kan voorbereiden, dan heeft Brussel een probleem. Als de kalashnikovs voor de verijdelde Thalysaanval in Molenbeek zijn verkregen, dan heeft Brussel een probleem. Dit is het soort aantrekkingskracht waar je als stad absoluut niet op zit te wachten.

We kunnen beter

Hoog tijd om de tegenbeweging te versterken. We moeten de hand in eigen boezem steken en durven toegeven dat we beter kunnen. Er zijn talloze geëngageerde imams en islamleraars die een moderne, Europese islam promoten. De Koning Boudewijnstudie gaat veel breder dan alleen maar de moslimthematiek. Ze gaat over het samenleven in Brussel en hoe je dat samen met elkaar doet. Er is een enorme behoefte aan kennis en debat onder de moslimjongeren. Ze zitten met heel veel vragen en twijfels. En daar ligt het pad vrij voor u, als minister van Brussel en Jeugd, om ervoor te zorgen dat die jongeren veel beter begeleid en geïnformeerd worden.

Ook  Felice Dassetto zegt dat het tijd is dat we duidelijk en op een gezonde manier over de islam kunnen praten. Het onderwerp lokt altijd controverse uit, maar nooit een echt debat. Het is belangrijk dat er in de samenleving een echt debat wordt gevoerd over de verschillende stromingen.

Onderwijs

Is er een mirakeloplossing? Neen. Ik geef toe, heel veel bevoegdheden liggen op een ander niveau. Maar we kunnen wel hier in deze commissie nakijken waar we wel bevoegd voor zijn, en vanuit deze bevoegdheden kijken wat we wel kunnen doen. We kunnen ons niet permitteren om de fout te maken om die jongeren die vatbaar zijn voor radicalisme weg te jagen, dan verliezen we onvermijdelijk. Zowel de Brusselaars als de stad. Sluit de jongeren in, omarm hen. Ik trap een open deur in, maar onderwijs en vooral werk zijn het krachtigste antigif tegen extremisme. We mogen die allochtone jongeren geen dag los laten, we moeten hen desnoods bij hun kraag naar de schoolbanken en naar hun job sleuren. 

Zoals collega Poschet zegt: Ik denk dat het onderwijs de taak heeft daarbij te helpen. In onze geschiedenislessen is er veel sprake van bijvoorbeeld Bourgondische vorsten, maar over de migratie van vijftig of zestig jaar geleden vanuit Turkije en Marokko wordt nagenoeg niets gezegd. Het situeren van dat migratieverleden is belangrijk. In de opleiding van leerkracht moet er ook specifieke aandacht worden besteed aan het bijzondere publiek in Brussel. (Poschet in CC over KBS)

In het irrationele klimaat van vandaag is het extra moeilijk om op te boksen tegen gespierde, ongenuanceerde standpunten. Het zou ons er net toe moeten bewegen om jongeren plat te slaan met de boeken van Benzine en co. Om het andere verhaal te vertellen, om het verhaal van de haatpredikers met argumenten weg te zetten als de onzin die het is.

Opleidingen voor imams

Brussel is niet alleen de hoofdstad van Vlaanderen, maar ook de hoofdstad van Europa. Brussel vormt een Midden-Oosten op zich. Alle strekkingen binnen de islam zijn er aanwezig. Sommige strekkingen zijn moslimreligies met enkel aanhangers in de kleinste boerengaten en andere strekkingen behoren tot de grootste die er zijn. De ene islam is de andere niet.

De nood is momenteel groter dan ooit. Er zijn een aantal goede denksporen. Tijdens de vorige legislatuur is minister Smet gestart met de opleidingen voor imams en islamconsulenten aan de KU Leuven. Die inspanningen moeten worden voortgezet. Momenteel worden die imams en islamconsulenten immers uit Saoedi-Arabië of elders gehaald. Zij komen met een zeer vertekend beeld naar hier. Hun islam is niet de moderne Europese islam.

Een Brussels Informatiecentrum voor Europese Islam

We hebben nood aan een Brussels centrum voor Europese islam. Uit de studie blijkt dat er heel wat vragen zijn en leraren, opvoeders en jeugdwerkers weten niet altijd wat te antwoorden of voelen zich er erg ongemakkelijk bij. Een expertisecentrum is dan ook nodig, vandaag meer dan ooit. We krijgen allemaal via de televisie binnen wat er in de wereld gebeurt, maar we hebben meer vragen dan antwoorden. Er is geen enkele instantie die objectieve informatie kan geven. 

 Ontmoetingsplekken

U hebt zelf verklaard dat we ontmoetingsplekken nodig hebben waar we kennis kunnen opdoen en waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, van gedachten kunnen wisselen en ook met zaken kunnen worden geconfronteerd. Het cultuurbeleid lijkt me hiervoor ideaal. (Yam in CC rond KBS) Cultuurhuizen zoals de Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS) als het Kaaitheater hebben de afgelopen jaren avonden georganiseerd met vooraanstaand islamologen en schrijvers. Alle Brusselaars, jongeren en ouderen, vrouwen met en zonder hoofddoek, waren daar aanwezig. Hier wordt uitgelegd en gedebatteerd over wat de Koran is en in welke context dit boek moet worden geplaatst, wat het betekent om vandaag moslim te zijn, hoe we om moeten gaan met vrije meningsuiting, de islam, cultuur, enzovoort. Er stonden wachtrijen. Er is duidelijk honger en dorst naar dergelijke initiatieven. De plekken bestaan. Enkel de programmatie moet nog volgen. Ik kan direct drie of vier mensen opsommen die in het rijtje zouden passen. 

Is deze lijst volledig? Wellicht niet. Ik nodig de collega’s ok uit om verder aan te vullen. Ik heb de waarheid niet in pacht. Het is vandaag ook niet het moment om al diep in te gaan op deze Maar ik kon vandaag niet gewoon over gaan tot de orde van de dag en de beleidsbrief kritisch te bespreken. 


Samen op zoek naar een antidotum

'In Molenbeek wonen vooral mensen voor wie de gemeente gewoon thuis is. Die hier wonen, werken, voor hun gezin zorgen en bouwen aan een goed leven. Die net als u en ik walgen van de aanslagen in Parijs en terrorisme veroordelen. Mensen die het beu zijn dat hun gemeente voor de zoveelste keer op deze manier in de media verschijnt. Ook dat is Molenbeek.' (Michiel Geluykens, De Standaard)

Maar de gebeurtenissen van afgelopen weekend hebben ons opnieuw getoond dat we niet blind mogen zijn voor barbaars terrorisme. Het is dan aan ons politici om mee verantwoordelijkheid te nemen en een antidotum uit te dokteren. Wij reiken de hand aan eenieder die constructieve voorstellen hiervoor op tafel legt. Schouder aan schouder, het is de enige manier waarop wij deze strijd kunnen winnen.