Hieronder vindt u de tussenkomst van David Geerts in de plenaire zitting van 10 juli 2013 met betrekking tot het wetsontwerp ter hervorming van de Belgische Spoorwegen.

De link naar het wetsontwerp vindt u hier:

http://www.dekamer.be/FLWB/PDF/53/2893/53K2893001.pdf

De hervorming van de NMBS is een reisweg met verschillende stations en stopplaatsen. En eerlijkheidshalve dient gezegd te worden dat het soms niet duidelijk was, wanneer de trein terug vertrok. Maar het kerndebat moet met zijn, of deze hervorming de Belgische Spoorwegen terug op de rails zal  zetten.

Ik verheel u niet dat ik persoonlijk voorstander was en ben van een geïntegreerde structuur. We hebben tijdens de commissiezittingen in het parlement verschillende voorbeelden gekregen, maar voor degene die destijds mee naar Zwitserland geweest zijn, blijft het Zwitserse model toch tot de verbeelding spreken. Ik weet wel dat men dit model zo maar niet kan transporteren naar ons land.

Sommige landen hebben een Holdingmodel waar ze al dan niet met filialen hun spoorvervoer organiseren. Andere landen hebben dan weer een strikte scheiding tussen spooroperator en infrastructuurbeheerder. Dit is het model dat de Europese Commissie ons wou opleggen. Reeds eerder heb ik op deze tribune gezegd dat we moeten oppassen om de Ayatollahs van de Vrije Markt die op het Schumanplein wonen blindelings te volgen. En het risico is immers niet weg, als we het Vierde Spoorwegpakket uitvoeren zoals sommige dromen, dan denk ik dat de modale reiziger vaak op het perron zal staan te wachten.

Het voorstel dat vandaag op de tafel van de regering ligt, is wat ons betreft een goed compromis dat wij kunnen verdedigen. De resolutie die collega Balcaen heeft ingediend en besproken in de commissie heeft zeker haar waarde, maar ik durf te stellen dat de inspanningen die vanuit de sp.a geleverd zijn om tot een geïntegreerde structuur te komen niet min geweest zijn. Akkoord, we spreken nu over een “Geïntegreerde Structuur voor de Reiziger”. Maar is dit erg. Neen, want laat ons wel zijn, de doelstelling van de hervorming moet toch de reiziger zijn en niet het fetisj of we nu 1, 2 of 3 bedrijven hebben.

Ook denk ik dat er in dit voorstel een betere verdeling is tussen de bevoegdheden en het takkenpakket van de spoorwegonderneming en de infrastructuurbeheerder.

Bovendien zie ik hier een aanzet is tot “genetwerkte mobiliteit” . Voor ons zal dit de uitdaging zijn van de toekomst wat betreft het mobiliteitsvraagstuk.

Ik wel een aantal aspecten verder toelichten.

  1. Veiligheid

Dit is natuurlijk primordiaal. Mensen die op een trein stappen geven zich over aan een systeem en rekenen er op veilig vervoerd te worden. Laat mij van deze gelegenheid gebruik maken om nogmaals te benadrukken dat een trein een veilig transportmiddel is. Maar we kunnen de ogen niet sluiten voor de ongevallen Buizingen, Godinne en Wetteren. Ik denk echt dat we met de commissie Spoorveiligheid een wezenlijke bijdrage hebben geleverd inzake dit veiligheidsdebat.

De werkzaamheden van deze commissie moeten ervoor zorgen dat men permanente aandacht heeft voor veiligheid en ook de nodige investeringen voorziet.

2. Stiptheid:

Ik herinner me dat sommige fracties de structuurhervorming altijd focusten op bv de Holding. Ik heb dan steeds gezegd dat men niet moest wachten om iets te doen rond stiptheid tot dat de structuur hervormd was. Enkele jaren geleden heeft men zelfs enkele gerenommeerde bedrijven zoals Arthur D. Little onder de hand genomen om de stiptheid te verbeteren. In een commissiezitting van 15 maart 2011 werden 120 acties gedefinieerd om de stiptheid te verbeteren. Wel de stiptheid in mei 2013 bedroeg 86,8 % voor neutralisatie. Ik zal de cijfers van maart 2013 ook geven, deze waren 85,1 %, deze van 2012 waren 89,6 en deze van 2011 87,7 ¨%. Ik neem speciaal maart, omdat Wetteren natuurlijk een invloed heeft.

Wat ik hiermee wil zeggen. Door de focus te leggen op de structuurhervorming lijkt mij het debat rond de stiptheid uit het oog verloren te zijn. Dus meneer de minister graag ook opnieuw dit op de voorgrond plaatsen.

3.comfort

Meer en meer mensen pakken de trein als alternatief voor het fileleed. Dus dient er een goed en realistisch investeringsprogramma te worden uitgewerkt. Er zijn de laatste jaren investeringen gebeurd in nieuw rollend materieel. Ik denk echter dat dit niet voldoende zal zijn. Maar we moeten ook kijken naar het percentage van materieel dat buiten dienst is. Volgens mij is dit bij de NMBS nog altijd significant hoger dan bij andere spoorwegondernemingen.

Ik ga elk jaar praten met de mensen die werken in de werkplaats van Mechelen. Als ik hun verhalen hoor over bv de werking en de toelevering van materiaal, dan is dit hallucinant. Volgens de mensen op de werkvloer werkt het programma SAP nog steeds niet. Zij zeggen me dat dit geen programma is voor werkplaatsen waar ook herstellingen dienen uit gevoerd te worden. Het kan dus werken voor auto-assemblage, dus nieuwe stukken, maar niet voor herstellingen. Maar hierdoor is er dus te veel treinmateriaal buiten dienst. En dit heeft natuurlijk gevolg op de stiptheid.

4. Communicatie

Eén van de grote pijnpunten in de organisatie was en is communicatie. Ik heb één van uw voorgangers aangeraden om een affiche te maken met de woorden communicatie en communication en dit boven het bed te laten hangen van de verschillende verantwoordelijken. De manke werking tussen RDV en Traffic Control leidde tot vele frustraties. Treinbegeleiders wisten bv bij een panne in de zomer niet wat er gebeurde.

In de bespreking van dit Warmterapport wordt de vinger wel op de wonde gelegd, maar in de praktijk blijken er toch nog steeds problemen te zijn. Dus daarom willen we nu dat alle communicatie naar de reiziger bij de spoorwegonderneming komt.

Ik hoop dat dit een verbetering betekent.

Wel denk ik dat er naar Nederland moet gekeken worden waar bv RDV en TC terug samen zitten (paraplusysteem).

5. Personeel

Deze hervorming staat of valt met de steun van het personeel. Zonder gemotiveerd personeel staat de trein stil. De vakbonden hebben wat mij betreft belangrijke elementen op tafel gelegd. De regering heeft de wijsheid gehad om een groot deel van deze elementen mee te nemen. De oprichting van HR-Rail moet in dit kader worden bekeken. Ik hoop terdege dat de vakbonden meer hun schouders zullen zetten rond een beter werkend overheidsbedrijf.

6. Schuld

Tot slot wil ik u mijnheer de minister toch vragen om duidelijkheid te brengen over de verdeling van de schuld. De schuldsituatie van de NMBS is niet goed. Daarom dient er een plan te worden uitgewerkt, dat groeikansen geeft, maar ook efficiëntie zoekt. Want anders vrees ik dat deze structuurhervorming niet zal lukken.