Je kan er niet naast kijken: de Vaartkom is de afgelopen jaren grondig van uitzicht veranderd. Nieuwe en gerenoveerde gebouwen, een gloednieuw park, verfraaide pleinen, de opengelegde Dijle… Om alle veranderingen – in het nabije verleden en de nabije toekomst – overzichtelijk aan de Leuvenaar te tonen en tegelijk het nieuwe Sluispark feestelijk in te huldigen, organiseert de stad op 30 april Vaartkom op Zondag.

De Vaartkom was vroeger een verlaten industriële site. Tien jaar geleden besloot het stadsbestuur om van die plek een bruisende stadswijk te maken, een nieuw stukje Leuven. De buurt ontpopte zich tot een levendige wijk aan het water, met een mix van verschillende woningen. Er is ook plaats voor onderwijs, kinderopvang, creativiteit, cultuur, sociaal-artistieke projecten en verenigingen, ondernemers... Ook de publieke ruimte werd aangepakt, met nieuwe parken, mooie pleinen, autoluwe straten.

Water en groen

“De Vaartkom is een geweldig stukje nieuw Leuven” zegt schepen van Vastgoed Mohamed Ridouani. “Bij het uittekenen van de nieuwe stadswijk, hebben we enorm veel aandacht besteed aan de publieke ruimte. Veel groen, veel water, voldoende rustplekken en ruimte voor horecazaken, wat de buurt levendig maakt en bij elkaar brengt. Openbare ruimte is geen restruimte, maar een manier om ontmoeting te stimuleren.”

Het Victor Broosplein, het plein voor OPEK, is al een tijdje autovrij en tijdelijk heraangelegd. “Zelf vind ik de tijdelijke aanleg heel geslaagd, met de houten zittribunes, het extra groen en de wapperende vlaggetjes. Wat het plein helemaal een trekpleister zou maken, is een heus Leuven-Bad in de Vaart. We zijn echt van plan dat te realiseren, en voeren momenteel een studie uit over de haalbaarheid. Tegen de zomer hebben we zicht op de timing en de uitvoering”, aldus Ridouani.

Ook in het nieuwe Sluispark is water een zichtbaar element. “Niet alleen is de Dijle er opnieuw opengelegd, na jarenlang ondergronds te stromen: de rivier is ook voelbaar, door de lange zittrappen aan de oever”, zegt Ridouani. “En de waterspeeltuin die er op vraag van de buurt gebouwd is, zal het favoriete plekje van vele kinderen worden.”

Nu het Sluispark klaar is, heeft de Vaartkom er naast de Keizersberg een tweede groene long bij. “En ook een derde park staat in de startblokken”, zegt Ridouani. “Park Tweewaters komt tussen de Balk van Beel en de Dijle te liggen, eens de werken in dat deel van de Vaartkom klaar zijn.”

Van matrassenboulevard naar terrassenboulevard

De oude verkeersaders in de Vaartkom zijn verlegd naar het nieuwe Engels Plein, waardoor de Noordoever autoluw werd. “Het is nog even wachten tot alle werven langs de Noordoever klaar zijn. Dan zal de straat een aangename plek zijn om te kuieren en te zitten aan het water. We zien er ook graag meer horeca, dat terrassen kan buiten zetten, naar het voorbeeld van De Hoorn en OPEK”, zegt Ridouani.

Vaartopia: ruimte voor creativiteit

Leuven haalde 3,3 miljoen euro Vlaamse subsidies binnen voor Vaartopia, een grootschalig stadsproject voor de ontwikkeling van de Vaartkom tot creatieve long van Leuven en Vlaanderen. In de creatieve sector is namelijk een prangende nood aan betaalbare fysieke ruimte. “Met deze subsidie van Vlaanderen krijgen we de mogelijkheid om te investeren in ontmoetingsplaatsen, kunstencentra en betaalbare ruimte voor ondernemers, culturele spelers en kunstenaars en willen we onder andere de historische Molens van Orshoven definitief restaureren, de karaktervolle Stokerij aankopen en de immense Silo’s klaarmaken voor tijdelijk gebruik.”

De stad heeft voor de restauratie van de Molens nog een bijkomend dossier ingediend, om extra middelen te krijgen. “In het najaar zullen de Molens alvast klaar zijn voor tijdelijk gebruik. Binnenkort lanceren we de oproep om de gigantische ruimte creatief in te vullen.” Ook de silo’s zullen tijdelijk betrokken kunnen worden. Dat wordt momenteel samen met projectontwikkelaar Ertzberg uitgetekend.

In het najaar van 2017 wordt de Stokerij gerenoveerd. “Daar hebben we samen met projectontwikkelaar Virix de ambitie om het historische gebouw om te vormen tot een kunstencentrum met ateliers, kantoren voor starters en ruimte voor tentoonstellingen en evenementen.”

Ook jongeren krijgen expliciet ruimte in de Vaartkom. “Er zijn al de jeugdlokalen op het dak van OPEK voor de culturele jongerenwerking van Mooss en Artforum. Binnenkort kan de Leuvense jeugd dus ook terecht in de Molens en de Stokerij.”

Wonen in de Vaartkom

Het is de rol van de stad om wonen in Leuven voor iedereen mogelijk te maken. De Vaartkom biedt een mix aan woningen, voor verschillende budgetten. “Samen met Dijledal hebben we al 135 sociale woningen in de Vaartkom gebouwd, onder meer in de Burchtstraat en in De Latten,” zegt Ridouani. “Daar komen er nog eens 116 bij, in de Minckelerstraat en in de Artoistoren.” Bovendien zijn er een kleine honderd budgetwoningen op de markt gebracht. Dat zijn woningen om te huren of te kopen aan 30 procent onder de marktprijs, voor mensen die iets te veel verdienen voor een sociale woning, maar ook niet genoeg om op de private markt iets te kopen, vaak jonge gezinnen.

Vaartkom in verbinding

De Vaartkom is geen eiland in de stad. “We werken in alle windrichtingen aan goede fiets- en wandelverbindingen”, zegt Ridouani. “Zo is er sinds kort een nieuwe trappenhelling van het parkeergebouw op het Engels Plein via een daktuin naar de Tramweg op Keizersberg, naast de al bestaande fietslift in het parkeergebouw.”

Tussen de Vaartkom en de binnenstad ligt de reeds vernieuwde Sluisstraat. “Die hebben we geknipt in het Sluispark, zodat het een rustige fiets- en wandelverbinding wordt met het centrum. Dit jaar zullen we ook nog de omgeving van de Sint-Geertruiabdij heraanleggen, net zoals de Mechelsestraat.” Daardoor ontstaat een aangename wandel- en fietsroute van parking Vaartkom, via het Sluispark en de Mechelsestraat naar het stadscentrum.

Ook tussen de Vaartkom en Sint-Maartensdal is een aangenaam fiets- en wandelpad aangelegd. De nieuwe bruggen over de vaart, tussen het Artoisplein en het Engels Plein zullen eind dit jaar klaar zijn.

Vaartkom op Zondag: Feest in het Sluispark!

Op zondag 30 april organiseert de stad Vaartkom op Zondag, met rondleidingen langs de nieuwe ontwikkelingen. “Het wordt tegelijk de feestelijke opening van het Sluispark, waar alle Leuvenaars welkom zijn om dit nieuwe stukje Leuven te ontdekken en te beleven. Een hapje en een drankje in de Hoorn, en een hoop activiteiten in het park zullen het niet te missen dag maken. Ook voor de kleinsten onder ons zal er van alles te beleven zijn, zoals een echt waterpistolengevecht.” Het volledige programma is te vinden op www.leuven.be/sluispark