De nucleaire wapenwedloop is opnieuw begonnen. Dat bleek eens te meer uit de recente Nuclear Posture Review van president Trump, zeg maar de beleidsvoornemens wat kernwapens betreft. Maar ook al vóór het aantreden van Trump lieten de Amerikanen weten dat ze hun kernwapenarsenaal willen moderniseren, en dit voor het absurde bedrag van 1.200 miljard dollar. Indien de federale regering geen duidelijk signaal geeft voor ontwapening, zullen ook de Amerikaanse B61-kernbommen op ons grondgebied zonder debat worden vernieuwd.

Een stap terug richting een veiligere wereld

Wereldwijd liggen vandaag 15.000 kernkoppen klaar om gebruikt te worden. Die 15.000 zijn eigendom van negen landen. De VS en Rusland bezitten 93 procent van het mondiale nucleaire wapenarsenaal. En het is natuurlijk niet zo dat enkel onze partners over dergelijke bommen beschikken. Ook de dictatuur van Kim Jong-Un beschikt nu over massavernietigingswapens. Andere landen flirt(t)en ermee, bijvoorbeeld Iran. Indien we niet opnieuw stappen richting ontwapening zetten, zullen nóg meer landen zich laten verleiden om eigen kernwapens te ontwikkelen. En dan is het einde zoek. 

Nieuwe gevechtsvliegtuigen bieden 'window of opportunity' voor kernwapenvrij België

sp.a is tegen de aankoop van nieuwe gevechtsvliegtuigen. De regering wil echter snel een opvolger voor de F-16 aankopen - ondanks het hoge prijskaartje dat daaraan vasthangt. Hoewel die in de media regelmatig aandacht krijgt, is er één dimensie die daarbij amper wordt belicht: de nucleaire. De regering zelf claimt dat het geen must is dat nieuwe straaljagers kernkoppen kunnen dragen, maar het speelt allicht toch mee in de quotering. Daar knelt het schoentje, want indien dit effectief meespeelt kan de eerlijke concurrentie in het vervangingsdossier niet worden gegarandeerd. In theorie zou elk toestel de Amerikaanse kernwapens in Kleine-Brogel kunnen dragen. Het is echter moeilijk te zien hoe de VS hun kernbommen, inclusief alle codes en technologie die erbij horen, op andere toestellen dan Amerikaanse zal toestaan. Omgekeerd zal het Europese consortium rond de Eurofighter Typhoon niet graag zijn geheimen delen met Amerikaans personeel. Het is ook mede hierom een publiek geheim dat de keuze voor de F-35 al lang gemaakt is.

Deze regering wenst nochtans, volgens het regeerakkoord, zowel nieuwe gevechtsvliegtuigen aan te kopen als inspanningen te leveren met het oog op nucleaire ontwapening in de wereld. De logische conclusie die we uit beide passages kunnen trekken is dat toekomstige gevechtsvliegtuigen gewoonweg géén kernbommen mogen vervoeren. Parlementsleden van de meerderheid Karolien Grosemans (N-VA) en Tim Vandeput (Open VLD) lieten ook al eerder tijdens een debat georganiseerd door Pax Christi optekenen dat wat hen betreft de opvolger van de gevechtsvliegtuigen geen kernwapens moet kunnen vervoeren. Bovendien blijkt uit een survey van het Vlaamse Vredesinstituut dat 72% van de achterban van de N-VA en de CD&V voorstander is van de verwijdering van kernwapens. De sp.a-fractie in het federaal parlement diende daarom een resolutie in met de vraag om het onmogelijk te maken dat toekomstige gevechtsvliegtuigen uitgerust worden met een capaciteit waardoor deze kernwapens zouden kunnen vervoeren. Zo zou het einde van de F-16 een kans bieden om ook een einde te maken aan kernwapens op Belgische bodem. De resolutie werd afgelopen donderdag (08/02) door de meerderheid weggestemd. 

Praten over het bannen van kernwapens is niet genoeg

Praten over het bannen van kernwapens is niet genoeg, het is hoog tijd voor België om een concrete stap te zetten. Sinds 2001 werden er al Amerikaanse kernwapens verwijderd uit Europa, onder meer in Griekenland, Duitsland en de UK.  Dat het omwille van internationale verplichtingen niet zou kunnen, is dus geen argument. Deze landen blijven belangrijke partners voor de Verenigde Staten, ook nu ze (deels) kernwapenvrij zijn. 

De vervanger van de F-16 zal mogelijks kernwapens kunnen dragen, en dan is ons land voor nog minstens 40 jaar opgezadeld met kernwapens op ons grondgebied.  Woensdag dienen de twee overgebleven kandidaten om de Belgische F-16’s te vervangen, de Europese Typhoon en de Amerikaanse F-35, hun ‘best and final offer’ in. We blijven het van nabij opvolgen.