De voorbije twee weken was er geen ontkomen aan. De loden hitte deed de weerman zelfs met weemoed terugdenken aan de historisch warme zomer van 1976. Eindelijk had die een opvolger in de geschiedenisboeken. En dus regende het waarschuwingen: sproei je gazon niet langer, laat je auto nog even langer voor vuil achter en vul zeker je opblaasbaar zwembad niet opnieuw. Maar ondanks de - meer dan terechte - oproep tot zuinigheid zagen watermaatschappijen een enorme stijging van het verbruik. Met zelfs pieken tot 40 procent meer dan een gemiddelde dag. Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege zag zich afgelopen week dan ook genoodzaakt om de spreekwoordelijke stok achter de deur te halen. Want wat als je het toch niet deed en betrapt werd? 'Dan kunnen mensen een boete krijgen, maar dat is aan de politie en het parket om vast te leggen.'

De vraag stelt zich waarom alleen de burgers werden aangemaand om spaarzaam met water om te springen op straffe van boete, terwijl de grootste waterverbruikers in Vlaanderen vrolijk hun gang mochten blijven gaan bij 35 graden. Zo verbruiken kerncentrales, samen met kolen-en gascentrales, in Europa maar liefst 4,5 miljard kubieke meter per jaar om de installaties te koelen, wat neerkomt op het waterverbruik van 82 miljoen EU-burgers. Om u een idee te geven: 82 miljoen is zowat de hele Duitse bevolking samen. Er zijn dus andere manieren - met véél meer effect - om ons water te beschermen dan bij een hittegolf een verbod in te voeren op het besproeien van uw tuin. En te dreigen met een boete. Sluit de kerncentrales definitief. Vandaag draait de (kern)energielobby op volle toeren, ook bij warme temperaturen.

Zondag nog vormden ruim 50.000 Belgen, Nederlanders en Duitsers een mensenketting tegen kernenergie. Hand in hand, van Tihange over Maastricht tot Aken. De grootste betoging ooit in ons land tegen kernenergie. De Duitse manifestanten wonden er geen doekjes om. "Terwijl wij onze Energiewende maken, doen jullie lustig voort in België. Waar is de logica?" Behalve duurzaam omspringen met water, gaat het uiteraard ook om onze gezondheid en onze veiligheid. De scheurtjes die elke keer weer met knip- en plakwerk hersteld worden, baren veel mensen zorgen.

En toch weigert de federale regering om het roer om te gooien en blijft ze bij haar beslissing om de kerncentrales tot 2025 open te houden. Behalve dat zoiets nieuwe investeringen vergt die handenvol geld kost - en raad eens wie die factuur betaalt ? - is de vraag waarom een overheid geld blijft dumpen in een bodemloze put uit het verleden? Is het omdat onze ministers blind zijn voor de uitdagingen van de toekomst? Is het omdat ze liever naar de pijpen blijven dansen van een Franse energiereus die het monopolie bezit van de Belgische energiemarkt? Is het omdat ze onze gezondheid, onze veiligheid en onze natuurlijke grondstoffen toch geen absolute prioriteit vinden? We zoeken ons elke dag suf naar een goeie reden, maar kunnen er geen vinden. Het moet zijn dat de lobby premier Charles Michel en minister van Energie Marie-Christine Marghem stevig in haar greep houdt. Vorig jaar liep op Canvas de uitstekende fictiereeks 'Occupied', met een dapper Noorwegen in de hoofdrol. Daarin beslist de Noorse premier om de klimaatuitdagingen en de uitputting van natuurlijke grondstoffen resoluut te lijf te gaan door bruusk te stoppen met Europa en Rusland van gas en olie te voorzien. De reeks ontpopt zich tot een thriller van formaat, omdat de Noren onder immense internationale druk komen. Hun moedige en radicale ommezwaai is immers niet naar de zin van de lobby, van Rusland en zelfs niet van de EU.

Het fictieve voorbeeld van de Noren tegen de fossiele lobby kreeg vorige maand navolging in Zwitserland, waar bij referendum tot een kernuitstap beslist werd. Het kan dus. Niet alleen met moed en doorzettingsvermogen, maar vooral op basis van gezond verstand. Landen als Duitsland en Denemarken bewijzen dat een overheid die een voortrekkersrol speelt in de transitie naar hernieuwbare energie ook het investeringsbeleid van haar bedrijven kan beïnvloeden. Zo scheidde het Duitse E.on jaren geleden al haar fossiele en nucleaire centrales af en ook het Deens Dong Energy besliste dit jaar om helemaal hernieuwbaar te gaan. Ook bij ons zou de regering energieproducenten kunnen stimuleren om te investeren in alternatieven voor kernenergie, maar helaas gebeurde hier precies het omgekeerde. Precies toen ons land beslist had om onze kerncentrales - bij de oudste van de wereld - te sluiten en de switch te maken naar groene, hernieuwbare én goedkopere energie, katapulteerde Michel I ons bij haar aantreden weer naar het verleden. En daar gaan onze kinderen de rekening voor betalen: letterlijk en figuurlijk.

Meryame Kitir en Karin Temmerman