Jaarlijks leeft de hele Vlaamse Ardennen toe naar de voorjaarsklassiekers met Ronde van Vlaanderen als climax. De ene groep wielertoeristen wordt ingehaald door de andere en op koersdag staan we rijen dik onze wielerhelden toe te juichen. In een regio die zo de koers ademt is de fiets koning. Of dat zou je tenminste denken. Uit de cijfers van de gisteren gepubliceerde stadsmonitor blijkt een geheel andere beeld.

Een beeld waaruit blijkt dat bijna nergens in Vlaanderen minder bewoners over een fiets beschikken, laat staan die gebruiken. Op de kaart hieronder wordt aangegeven hoeveel procent van de bevraagde inwoners wekelijks de fiets neemt voor korte afstanden. Hoe donkerder de kaart kleurt, hoe meer mensen dit effectief ook doen. Vindt u de Vlaamse Ardennen terug? Precies ja, een stuk van die lichtere vlek onderaan de kaart.

En dat terwijl diezelfde steden en gemeenten binnen de regio net gezamenlijk de burgemeestersconvenant hebben ondertekend: een verbintenis om tegen 2030 de CO2 uitstoot met 40% te verminderen. Naast het duurzaam maken van woningen is de transitie naar een duurzame mobiliteit waarin de fiets een hoofdrol speelt de belangrijkste stap naar het behalen van deze doelstelling. In wielertermen zouden we kunnen concluderen dat men aan de voet van de Koppenberg staat en het zal karakter en teamwerk vragen om de klimaatambities te bereiken.

Rest ons de vraag wat de verklaring hiervoor is? Hoe komt het dat een regio met een dergelijke fietscultuur, voor de dagdagelijkse verplaatsing zijn tweewielig ros thuis laat. Een plausibele verklaring hiervoor valt verder in het rapport te lezen. Want op de vraag of er voldoende fietspaden zijn, krijgen we een herkenbaar patroon:

Bovendien wordt in onze regio ook aangegeven dat de fietspaden slecht onderhouden zijn en vinden de bewoners dat het in onze regio gewoon niet veilig is om te fietsen. Zich als groep wielertoeristen verplaatsen onder begeleiding van erkende seingevers en een volgauto is nu eenmaal iets anders dan alleen de weg op te trekken. Bijkomend is Vlaanderens mooiste landschap rijk aan heel wat heuvels. Sportief biedt dit een mooie uitdaging, maar  tijdens week bezweet op het werk aankomen is natuurlijk minder aangenaam. En jawel er bestaat zoiets als een elektrische fiets, maar die is qua kostprijs niet voor iedereen weggelegd.

Het moet wel gezegd worden dat heel wat steden en gemeenten al tijd, energie en middelen geïnvesteerd hebben in het uitrollen van een fietsbeleid. En vanuit de provincie, heeft sp.a het initiatief genomen om fietssnelwegen te creëren die belangrijke mobiliteitspunten met elkaar verbinden. En ook de Vlaamse overheid heeft het licht gezien en schroeft nu de investeringen op. Maar het totaal investeringsbudget blijft ontoereikend en valt eerlijk gezegd ook in het niets in vergelijking met de budgetten die aan andere vervoersmodi worden besteed. Verder is er ook nood aan voldoende afstemming tussen verschillende niveaus en verschillende vormen van mobiliteit (openbaar vervoer, deelauto's, deelfietsen, ...) als we echt een sterk verhaal willen ontwikkelen.


In dit verhaal kan en moet de provincie een belangrijke rol vervullen. Ze heefdt reeds in het verleden belangrijke stappen gezet en biedt de nodige garanties voor een gecoördineerde supralokale samenwerking. Laat ons vanuit dat niveau versneld de geplande fietssnelwegen en bijkomende vertakkingen realiseren en op deze netten werk maken van elektrische deelfietsstations die via abonnement doorheen heel de provincie (of liever nog Vlaanderen) kunnen gebruikt worden. En laat ze aansluiten op het openbaar vervoer en parkings voor deelauto's om tot efficiënte mobiliteitsnetwerken te komen. Deze ambitie lijkt onrealistisch, maar als je kijkt naar het netwerk dat we de voorbije decennia voor de auto hebben uitgerold, dan moet het toch mogelijk zijn om in de koersregio bij uitstek een degelijk alternatief voor de fiets te voorzien. Het is een kwestie van de juiste keuzes maken en er keihard voor te blijven gaan. Ook als het bergop gaat. Tijd om uit het zadel te komen en op die trappers te stampen.