Vandaag komen de vertegenwoordigers van HR-Rail, de personeelspoot van de spoorwegen, de verschillende scenario’s voorstellen voor een minimale dienstverlening op onze spoorwegen in het Federaal parlement.

Er is al op voorhand gezegd dat dit niet mag uitmonden in een politieke discussie, maar natuurlijk is dit geen geheim dat er in het parlement voor en tegenstanders zijn van deze regeling. Het dossier minimale dienstverlening is niets nieuws en ligt al lang op de politieke tafel. Bovendien is het dossier uiterst actueel gezien de staking tot vandaag doorgaat.

Laat me duidelijk zijn, ik denk dat iedereen, welke politieke kleur dan ook, maar zeker wij als progressieve linkse krachten wél de dienstverlening naar de burger toe optimaal wil garanderen en wil dat studenten, werknemers naar school of naar hun werk kunnen. Maar daar wringt het schoentje net. Een gegarandeerde dienstverlening (dus een garantie dat er een dienstverlening is), opleggen aan de mensen die nu al spontaan/wild het werk neerleggen omdat de onvrede zo groot is gaat geen sinecure zijn. De vrees bestaat dat de invoering alleen al voor méér stakingen gaat zorgen.

Je moet er voor zorgen dat stakingen gewoon niet plaatsvinden, of het laatste ultieme redmiddel zijn. Door een goede verstandhouding tussen regering, bonden, directie én achterban. Door machinisten en conducteurs perspectief te geven en te laten voelen dat ze kunnen meewerken aan een positieve toekomst voor hun, hun bedrijf en zijn reizigers, een perspectief dat nu ontbreekt.

Maar deze regering legde een onrealistische besparing op van 3 miljard€ die zorgt voor een vermindering van 20% van de werkingsmiddelen tegen 2019. Verder is er na 2 jaar Michel nog geen duidelijkheid waar die besparingen nu net zullen vallen: geen beheersovereenkomst, geen investeringsplan, het lijkt enkel een afbouwscenario zonder perspectief.

Hier schuilt de paradox. Diegene die nu pleiten voor méér dienstverlening tijdens stakingen zijn net diegene die de middelen voor openbaar vervoer telkens beknotten, terwijl bedrijfswagens die de belastingbetaler jaarlijks 4 miljard kosten (méér dan NMBS en De Lijn samen) nog welig tieren op onze wegen.

Wat is dan een gegarandeerde dienstverlening? In theorie is het uitwerken hiervan perfect mogelijk, maar is dat ook zo in de praktijk? Het sturingscomité van NMBS en Infrabel heeft berekend dat in de verschillende scenario’s (Scenario 1: 11,4% van de treinen zou kunnen rijden (enkel de grote assen tijdens de spits) Scenario 2: 39,2% van de treinen zou kunnen rijden (alle lijnen worden beperkt bediend) Scenario 3: 37,3% + ook beperkt aanbod in de daluren) de aanwezigheid van 20% tot 40% van het personeel vereist is bij de NMBS alleen, maar dit verschilt naargelang hun functie op het terrein. Bij NMBS kan dit bij permanentie en veiligheidspersoneel oplopen tegen de 100% . Bij Infrabel loopt dit in alle scenario’s zelfs op tot 100%. Wie zal deze mensen opvorderen? De drie scenario's gaan respectievelijk over de inzet van 11%, 33% of 37% van de treinen.

N-VA heeft echter een wetsvoorstel neerliggen waarvan minstens 60% van de treinen moet rijden in de spits (en minstens 40% in de daluren). Dan heb je nog veel meer personeel nodig natuurlijk en dat lijkt ons onrealistisch.

Nu is er reeds al een verzadiging van het aantal zitplaatsen tijdens de spits, wat indien er maar een vijfde van de treinen zullen rijden? First in-first out principe, recht van de sterkste? Zal men mensen in de treinen duwen zoals in Japan? Welke treinen zullen rijden? Op welke lijnen ? Welke stopplaatsen zullen de treinen aandoen eens te rijden? Dit heeft een invloed op de reistijd van de pendelaars en op het treinrooster in zijn geheel. Wordt een burger die van Herentals komt minder geacht om op zijn werk te zijn dan iemand die van Gent of Antwerpen komt? Wat met het gelijkheidsbeginsel? Zal bij elke staking hetzelfde scenario gelden? Hoe zal de communicatie verlopen? Zal men kunnen garanderen alle reizigers werkelijk op plaats van bestemming te krijgen en weer terug? Vele vragen dus, waar ik vandaag hoop een antwoord op te krijgen.