https://www.apache.be/gastbijdragen/2017/08/02/lagere-vennootschapsbelasting-leidt-niet-tot-meer-jobs/ 

De verlaging van de belasting op de winsten van de bedrijven is één van de trofeeën die de regering Michel presenteert.

KMO’s – die al genoten van een lagere aanslagvoet – gaan naar 20%; grote bedrijven dalen van 33,99 naar 29%, en in 2020 naar 25%.

Maar waarom eigenlijk?

In zijn toespraak zegt de premier enkel: "We gaan voor rechtvaardigheid binnen de hervorming van de vennootschapsbelasting. Dat is ook een belangrijk signaal in verband met de aantrekkelijkheid van ons land."

Gaat de verlaging jobs opleveren? Dat zegt Michel niet en het staat ook niet in de officiële tekst. Nochtans wordt jobcreatie op vele andere plaatsen vermeld in het Zomerakkoord[1]. 

Echter een helemaal verschillend verhaal in de media: journalisten en opiniemakers linken ondubbelzinnig jobcreatie aan de verlaging van de vennootschapsbelasting. SSL/PHG/DDW in De Morgen:

 “Het grote doel van de verlaging van vennootschapsbelasting is duidelijk: blijven inzetten op jobs-jobs-jobs en de Belgische ondernemers concurrentieel houden met het buitenland. Want België was al lang een van de landen met de hoogste belastingsdruk…en zonder deze maatregelen zou de kloof nog groter geworden zijn. In de VS en Groot-Brittanië daalt deze belasting al naar 15 procent, In Frankrijk naar 25 procent en in Nederland naar 20 procent”.

Hoofdredacteur An Goovaerts in het editoriaal van 27/7: “In haar zomerakkoord gaat de regering ervan uit dat de bedrijfsleiders minder belastingen zullen omzetten in meer jobs” (DM).

 “Jobs, jobs, jobs, daar is het de regering om te doen. Met dat doel voor ogen gaat de vennootschapsbelasting omlaag” (DM).

 Journalisten zoeken dus voor deze regeringsmaatregel méér argumenten dan de ministers zelf…

 Even tussen haakjes: het cijfer van 15% over de belasting in de VS is een fantasie van Trump: in feite bedraagt de corporate tax nog steeds 39%.

 En in de VS

Op de dag dat onze media hierover berichten, schrijft Joseph Stiglitz, Nobelprijs economie over…de verlaging van de “corporate tax” die president Trump propageert.

 Stiglitz: “De president denkt dat lagere belastingen en deregulering de problemen van de VS zullen oplossen. Dat zal niet werken, omdat het nooit gewerkt heeft”… ”venootschappen (“corporations”) zitten op triljoenen (=duizenden miljarden) cash, terwijl gewone Amerikanen afzien…dàn de gemiddelde vennootschapsbelasting verlagen zou onredelijk (“unconscionable”) zijn”[2].   

Minder belasting = meer cash

 Wanneer grote bedrijven minder belasting moeten betalen op hun winsten, stijgt de hoeveelheid cash die ze op hun rekening hebben staan. Dat bleek uit een Canadese studie die de effecten opspoorde van meerdere achtereenvolgende verlagingen van de corporate income tax. De bedrijven investeerden het geld niet in groei van hun productie. De werkgelegenheid steeg nauwelijks: ze daalde in de 60 grootste bedrijven, en voor de hele private sector was de stijging lager dan in de periode van hoge belasting (Figg 4 en 5, Jordan Brennan, 2015, https://www.policyalternatives.ca/publications/reports/do-corporate-income-tax-rate-reductions-accelerate-growth

Een Amerikaanse studie over 60 landen van 1999-2009 kwam tot vergelijkbare conclusies; een lagere belasting is negatief gecorreleerd met het BNP en dit ofschoon buitenlandse investeringen toenemen. Het inkomen per hoofd verandert niet.

http://publicpolicycenter.org/portfolio-item/lowering-the-marginal-corporate-tax-rate-why-the-debate/ 

De sterkste economische groei in de VS over de laatste 20 jaar greep plaats tegelijk met stijgende aanslagvoeten (in de 1990’s). Vandaag stijgt het product per capita half zo snel als in de jaren ’50 toen de corporate tax meer dan 50% bedroeg. Dat zijn twee voorbeelden uit meerdere, in de Financial Times, onder de titel: “Pleidooi voor hogere belastingen in de US” (Rana Foroohar, 21/5/2017). 

Aanwerven?

Zou de verlaging van de vennootschapsbelasting nieuwe jobs opleveren? “Dit gaat de bedrijven meer zuurstof geven, daarover zijn alle experts het eens” (De Morgen). Zuurstof: een mooie metafoor, zou Pablo Neruda zeggen aan il postino.  Maar bedrijven werven enkel aan indien stijgende verkoop en bestellingen de maximale productiecapaciteit te boven gaan. Zoniet, waarom zouden ze bijkomend personeel betalen? Met de vennootschapsbelasting heeft dat dus niets te maken.  Toen de regering in 2014 de loonlasten verminderde, weigerden de werkgevers een garantie te geven dat er arbeidsplaatsen zouden bijkomen https://www.apache.be/gastbijdragen/2014/10/30/vbo-nooit-garanties-voor-meer-jobs/

Wel doet de lagere belasting de nettowinst stijgen, dat is wiskunde van de lagere school. Het bedrijf kan daarmee de dividenden verhogen, maar vaak koopt het eigen aandelen in waardoor hun koers stijgt. En nog grotere bedragen gaan naar overnames die vervolgens toelaten in het personeelsbestand te schrappen.

Zie bijvoorbeeld Roels: https://biblio.ugent.be/publication/605793/file/605803.pdf    https://www.apache.be/gastbijdragen/2014/12/18/investeren-in-tijden-van-besparingen/

Nergens lezen we een schatting van het aantal bijkomende arbeidsplaatsen, noch in de officiële tekst van het Zomerakkoord, noch bij de werkgevers.

Minister Alexander De Croo vindt het een goede zaak dat de bedrijven minder belastingen zullen betalen (interview in De Tijd 29/7).  Ook de werkgeversorganisaties VOKA, VBO, Unizo, Agoria en NSZ juichen de hervorming van de vennootschapsbelasting toe.

Dààr is het deze regering blijkbaar om te doen.

Daarentegen becritizeren de fiscalisten van KPMG, PWC, Jones Day en de Amerikaanse Kamer van Koophandel de nieuwe aanslagvoeten: ze zijn nog te hoog, en de gunstiger behandeling van KMO’s wijzen ze af (De Tijd).

 Hoeveel?

Hoeveel miljard in het totaal vertegenwoordigt de verlaging van de aanslagvoet?

Dus ook: hoeveel verliest de overheid aan middelen, en krijgen de bedrijven er bij?

Nu wordt het curieus, en ingewikkeld.

In de regeringstekst staat dat de hervorming budgetneutraal is. De tegemoetkomingen aan de bedrijven moeten dus geneutraliseerd worden door andere inkomsten. De Standaard zegt dat het om 5 miljard zou gaan; “dat cijfer circuleert” maar wordt nog niet bevestigd door Michel.

Bijkomende inkomsten wil de regering halen uit (onder meer) volgende maatregelen, die echter verschillen naargelang men De Morgen of De Standaard leest:

  • Een versnelde invoering van de Europese richtlijn tegen ontwijking langs belastingsparadijzen door multinationals: geschatte opbrengst 1,2 miljard (De Morgen). (NB: zo vernemen we het bestaan van deze richtlijn! Ze is verplicht van toepassing in alle Europese lidstaten vanaf 1/1/2019[3].   https://ec.europa.eu/taxation_customs/business/company-tax/anti-tax-avoidance-package/anti-tax-avoidance-directive_en   
  • https://www.theguardian.com/business/2017/jun/18/european-commission-to-crackdown-on-offshore-tax-avoidance
  • een minimum aanslagvoet van 7,5% op winsten boven (DS)/onder (DM) 1 miljoen. Dat de regering heeft berekend dat zulks geld moet binnenbrengen impliceert dat een aantal bedrijven nu minder dan 7,5% betalen. Dat wisten activisten al dankzij de cijferstudies van Marco Vanhees (http://pvda.be/sites/default/files/documents/2014/03/10/131105_dossier_top50_2013_nl_ok.pdf      http://pvda.be/artikels/factcheck14-pvda-top-50-van-bedrijven-die-weinig-tot-geen-belastingen-betalen-de-algemene   ; en uit meerdere ‘leaks’, o.m. over de rulings, dit zijn de voorafgaande afspraken tussen belastingsambtenaren en bedrijven. Margrethe Vestager van de Europese Commissie had België twee jaar geleden al opgedragen 700 miljoen te innen van enkele bedrijven die (oneerlijke) voordelen kregen door deze rulings.
  • Een minimumtarief van 10% “zoals in Duitsland”, die 640 miljoen zou binnenbrengen (DM).
  • Een verminderde aftrek van de notionele intrest. Ook dat systeem kreeg kritiek van de Europese Commissie. Nu doet het de overheid zowat 1,5 miljard inkomsten verliezen. Bevoordeligde bedrijven zijn o.m. Bayer Antwerpen, BASF, Danone, ExxonMobile Belgium Finance, GSK, IKEA, Janssen Pharmaceutica…(lijst van Marco Vanhees uit 2013).
  •  Strikter toepassen van de (bestaande) meerwaardebelasting op verkoop van aandelen door bedrijven (wist u dat? Vooral dat ze niet strikt werd toegepast…). Opbrengst: 400 miljoen.

Dit alles opgeteld geraakt natuurlijk nog niet aan de 5 miljard vermeld in DS.

Maar samengevat: een aantal bedrijven die nu genieten van lage belastingen, zullen méér moeten betalen; en dat zal toelaten de aanslagvoeten te verlagen die nu betaald worden door “brave” bedrijven die wèl 33,99 betalen op hun gehele winst. Het is dus een verschuiving van belasting tussen bedrijven.

De aandeelhouders van deze laatste groep zullen er dus van profiteren. Zo kon men lezen (De Tijd) dat BPost en Proximus voordeel zullen halen uit de geplande hervorming – goed ook voor de overheid die mede-aandeelhouder is. Daarentegen zullen ABInbev, Arcelor, CMB, GBL (familie Albert Frère ), Publigaz, SOFINA, Solvay, UCB, Umicore… méér moeten betalen dan hun huidige aanslag die dicht bij nul ligt (zie de lijst uit 2013 van Marco Vanhees; vandaag kan de toestand gewijzigd zijn).

Pierre Moscovici

Dankzij de bindende Europese richtlijn voorziet de Belgische overheid dus over 1,2 miljard nieuwe inkomsten te zullen beschikken, ten koste van multinationals die nu bijna geen belastingen betalen. Een verwezenlijking van de Europese Commissaris bevoegd voor fiscaliteit, Pierre Moscovici, die langzaam maar zeker de belastingontwijking door bedrijven aangepakt heeft. Moscovici is een Fransman van de Parti Socialiste die door president Hollande naar de EC werd gestuurd. Zijn visie in 2015 kan men hier lezen: https://ec.europa.eu/commission/commissioners/2014-2019/moscovici/blog/la-revolution-de-la-transparence_en

Zal dit in de geschiedenisboeken staan als een verdienste van het ééngemaakte Europa ? Of zal Moscovici worden vervloekt en verder doodgezwegen?

Het is niet Moscovici’s schuld dat Belgische regering-Michel de mééropbrengst van de belastingen gaat gebruiken om de eigenaars van (andere) bedrijven plezier te doen, nl. door de verhoging van de nettowinsten. En niet om de vele noden van de mensen te lenigen.

De 5 bindende richtlijnen van de Europese Commissie worden visueel voorgesteld door tekeningetjes die op de website van de Commissie staan, bijv. https://ec.europa.eu/taxation_customs/sites/taxation/files/violet_1.png

[1] http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/politiek/2.51079?eid=1.3032873

[2] https://www.theguardian.com/business/2017/jul/27/donald-trump-tax-cuts-rich-america-lower-taxes-deregulation 

[3] De 5 bindende maatregelen worden op eenvoudige wijze visueel voorgesteld: https://ec.europa.eu/taxation_customs/sites/taxation/files/violet_1.png

                                                                                                                                        ***

Nog verder toegevoegd online: 

De spreekbuizen voor de multinationals zijn wat geschrokken van de regeringsmaatregelen.

In De Tijd van dit weekend staan grote titels op blz 1 en blz 15. Interessant is daarbij het algemeen gebruik van metaforen, in de plaats van nauwkeurige informatie: “multinationals verslikken zich in Zomerakkoord”, “fiscale grillen”, “dit is een koude douche, een echte anticlimax. De minimumbelasting is een drama”, “ik mis totaalvisie om digitale bedrijven naar België te lokken”, ”het aparte regime voor kmo’s is iets wat het buitenland moeilijk begrijpt”. Deze commentaren komen wel niet van ABInbev, IKEA, BASF…zelf, maar van consultancy bedrijven zoals Price-Waterhouse-Coopers en fiscale advocaten, wier beroep het is de laagst mogelijke belasting te bekomen voor hun klanten. Sommigen van deze experten reisden meteen naar New-York, later naar Latijns-Amerika en de Amerikaanse westkust, om 3000 belastingsadviseurs (van PwC) en de tax managers van bedrijven te updaten. Het komt erop aan, “die ene spitsvondige constructie niet te missen waarmee hun bedrijf enkele miljoenen euro’s kan uitsparen” (De Tijd). Wie zal de slimste zijn, dit leger van superspecialisten, of le petit Flamand Van Overtveldt?

De Tijd zegt alvast: "(dergelijke maatregelen) maken de fiscaliteit in ons land erg onstabiel. En dit land heeft fiscale stabiliteit nodig". Lezer, heeft u dàt begrepen?