De vraag komt van Animo. Na een bevlogen toespraak van Louis Tobback besloten ze dat ze dringend aan het lezen moeten. Om de leden daarbij te helpen zal er binnenkort op de website van animo nationaal een boekenlijstje verschijnen. En indien er vraag naar is, is er ook nog de idee om een soort leesclub op te richten om tweemaal per jaar een boek te lezen en samen te bespreken. Hierbij alvast mijn bijdrage.

[image] Freakonomics is een echte oogopener. Steven D. Levitt, professor economie, kijkt met economische ogen naar problemen die op het eerste zicht weinig met economie te maken hebben. Met vragen als "waarom leven drugdealers bij hun moeder?" of " wat hebben leraars en sumo-worstelaars met elkaar gemeen?" legt hij aan de hand van harde data vast hoe de wereld echt in elkaar zit. Terwijl moraal uitzoekt hoe de wereld zou moeten werken, betoogt hij, bestudeert economie de manier waarop de wereld in realiteit werkt. En dat levert bevreemdende, maar leerrijke inzichten op. Een voorbeeld: in "waar zijn de criminelen naartoe?" zoekt Levitt naar een verklaring voor de dramatische daling van de criminaliteit in Amerika vanaf de jaren 90. Ligt het aan de hardere, inventieve politieaanpak? De verstrengde wapenwet? De verbeterde economie? De grotere pakkans en langere gevangenisstraffen? Allemaal verklaringen van criminologen, politiemensen, economisten en politici, die net daarvoor nog waarschuwden voor een onvermijdelijke toename van de criminaliteit. Niets van dat alles, zo blijkt. De verklaring die Levitt - op basis van onderbouwde data - geeft, is verbijsterend en eenvoudig: de legalisering van abortus in 1973. Die zorgde voor een drastische vermindering van het aantal ongewenste kinderen; van kinderen die in erbarmelijke omstandigheden zouden moeten opgroeien; van kinderen dus die een grotere kans liepen om in de criminaliteit te belanden.

George Lakoff - Don't think of an elephant (2004)
The million dollar question voor elke politieke partij: hoe beheers je het politieke debat?  Opeenvolgende verkiezingsoverwinningen lieten vermoeden dat de Amerikaanse Republikeinen het antwoord gevonden hadden. Taalwetenschapper George Lakoff én adviseur van de Amerikaanse Democraten ontsluiert hun geheim: framing oftewel het inkaderen van boodschappen of het leggen van de focus. Het komt er dus op aan de ideeën van de tegenstander in een ongunstig daglicht en de eigen ideeën in een gunstig daglicht te stellen. Verplicht leesvoer voor iedereen met een gezonde interesse in politieke communicatie.

Naomi Klein - No Logo (2001)

Dé bijbel van de anti-globaliseringsbeweging, waar Klein vlijmscherp de nefaste gevolgen van marketingpraktijken van de multinationals, 'promotoren van een levensstijl in plaats van handelaren van producten', blootlegt: hoe meer budget naar marketing gaat, hoe minder overblijft omlonen te betalen en er  steeds meer uitgeweken wordt naar lage loonlanden. Het boek werd een ware hype. Volgens Klein eerder door de manke berichtgeving rond de anti-globaliseringsbeweging. Tv-zenders brachten liever beelden van demonstranten die McDonalds-restaurants venielden dan een aula studenten, luisterend naar Klein. De perceptie was rap gewekt: Protesteren, zonder te weten waartegen of waarvoor maar met buitensporig geweld.  Redelijke mensen snappen intussen wel dat er meer aan de hand is. Don't believe the hype, believe the message.

Robert B. Reich - supercapitalism
"Als  Robert Reich schrijft, moet je altijd opletten."Ik weet allang niet meer welke recensent dat schreef, maar het maakte me wel razend benieuwd naar de man in kwestie. Reich -1, 47 meter groot, datepartner van Hilary Clinton in een ver verleden, tijdlang minister van Sociale Zaken onder haar man en tegenwoordig actief als professor - liet vorig jaar Supercapitalism op de wereld los. Een boek dat zowel vertrouwd en ongemakkelijk overkomt. Reich waarschuwt voor het groeiend conflict tussen kapitalisme en democratie. Een strijd die we dagelijks voeren: ja, we verafschuwen kinderarbeid maar we willen wel een goedkope jeans. We laten onszelf dus voorliegen. Door bedrijven die zeggen dat ze zich inzetten voor een betere wereld, door politici die zeggen dat de economie er goed voor staat en boven alles door onszelf omdat we enkel geïnteresseerd zijn in koopjes en niet in de achteruitgang van de democratie.