De start van het nieuwe schooljaar is nakend. Via Klasse werden we de voorbije dagen, met een zekere vorm van triomf, om de oren geslagen met alle veranderingen die een nieuw schooljaar traditioneel met zich meebrengt. Als lid van de commissie onderwijs in het Vlaams Parlement en voormalig directeur in het basisonderwijs is het echter bijzonder ontgoochelend te moeten vaststellen dat heel wat beloftes (nog) niet of nauwelijks worden nagekomen, of anders gezegd: wat verandert er NIET op 1 september?"

De plannen vs. de realiteit
"Planlastvermindering, extra ondersteuning voor administratie en zorg, gelijkstelling van werkingsmiddelen tussen kleuter- en lager onderwijs én tussen basis- en secundair onderwijs: het zijn potjes die al jarenlang sudderen en waar de minister van Onderwijs zich bewust van is. Helaas krijgt ze de ingrediënten nog niet aan de kook. De praktijkverhalen uit de scholen bewijzen dat goede intenties niet voldoen. De minister moet beseffen dat het problemen zijn die voor heel wat frustraties zorgen bij de mensen op het werkveld, maar jammer genoeg vooral de kinderen treffen. Ook dit jaar zal het op 1 september nauwelijks anders zijn."

Financiële ongelijkheden zijn een blijver
"De financiële ongelijkheden tussen kleuter- en lager onderwijs en tussen basis- en secundair onderwijs: stuitend, maar ze worden onvoldoende aangepakt. Van het basisonderwijs wordt integendeel nogmaals 9 miljoen euro afgenomen in wat de Vlaamse regering zelf een investeringsbegroting noemt. Een Vlaamse begroting die wordt voorgesteld als een investeringsbegroting met een investeringsruimte van 560 miljoen, aldus de minister-president. Maar toch is men in staat om 9 miljoen te vinden om op z'n minst het basisonderwijs te vrijwaren van nieuwe besparingen. En dit ondanks alle beloftes."

De onzichtbare schoolrekening: ook dit schooljaar duidelijk zichtbaar
"De gevolgen van de niet nagekomen beloftes op het werkveld zijn navenant. Onlangs kaartte de Vlaamse Confederatie van Ouders en Ouderverenigingen de problematiek van de 'onzichtbare schoolrekening' aan. Dit zijn de middelen die vanuit ouderwerking en ouderverenigingen aan schoolbesturen worden geschonken, die ze onder andere gebruiken voor verfraaiingswerken van de school. Dat deze problematiek in het basisonderwijs, met een veel beperktere omkadering en werkingsmiddelen, groter is dan in het secundair onderwijs, verbaast weinigen. De directeur in het basisonderwijs mag ook dit schooljaar opnieuw zoeken naar mensen en middelen om alle taken gedaan te krijgen. De beschikbare middelen volgen de stijgende kosten sinds de start van de legislatuur immers niet. Directeurs zijn genoodzaakt om steeds meer een beroep te doen op ouderverenigingen en de eigen leerkrachten voor het betalen en uitvoeren van verfraaiingswerken."

De directeur in het basisonderwijs: een lijder ipv. een leider
"Je zal maar directeur zijn. Wanneer komt er een ruimere en meer evenwichtige personeelsomkadering, zodat directies eindelijk de ruimte krijgen om hun school echt te leiden? Op dit moment heeft nog steeds één op zes directeurs een lesopdracht. Zij worden dagelijks geconfronteerd met een gebrek aan administratieve ondersteuning. In kleinere scholen hebben ze een lager loon en hebben ze vaker te maken met burn-out. En er is nog altijd geen decretale regeling voor coördinerende directies. Het beleidsvoerend vermogen van onze scholen is cruciaal voor sterk onderwijs. Maar om dit te versterken wordt geen euro vrijgemaakt. Het staat nochtans zwart op wit in de beleidsbrief van de minister."

Het kind van de rekening
"Ik vrees dan ook opnieuw voor de vele verhalen en ervaringen van directeurs, leerkrachten en ouders het komende schooljaar. Ik zal met heel veel aandacht luisteren. Al die druppels die doorsijpelen vanop de werkvloer, breng ik met een emmer mee naar het parlement. Want mijn hart voor het onderwijs is groot. Groter dan de ambitie en de financiële middelen waarover de regering meent te moeten pochen en de loze beloftes die zorgen dat er op de werkvloer te weinig verandert. Overvolle klassen, onzekerheid over de job, te veel administratie, te weinig pedagogische ondersteuning, gebrek aan middelen...  Dat eist vroeg of laat zijn tol van mensen die zich dagelijks inzetten voor de kinderen. En laat het nu net die kinderen zijn die op termijn het kind van de rekening zijn."

"De inzet, werkkracht en beroepsliefde van de tienduizenden leraren en directeuren verandert gelukkig niet. Daarom zijn we ervan overtuigd dat ook dit jaar weer honderdduizenden leerlingen goed onderwijs zullen krijgen. Nu nog de regering om haar deel van het werk te doen."

"Ik zal met veel plezier mijn steentje bijdragen. Op 18 oktober organiseer ik een symposium basisonderwijs waarin ik samen met leerkrachten en directeurs én minister Crevits op zoek ga naar oplossingen, naar voorstellen om de job van leerkracht en directeur aantrekkelijker te maken. Deze voorstellen zal ik na het symposium ter goedkeuring voorleggen aan de Commissie onderwijs en het Vlaams parlement."

Fijn schooljaar aan iedereen.

Steve Vandenberghe