SP.A-mandataris Steve Vandenberghe maakt zich zorgen over de commercialisering van de rusthuizen.

Enkele weken geleden raakte bekend dat Armonea, de onbetwistbare private marktleider op de Belgische rusthuizenmarkt, overnames doet van rusthuizen in Spanje en Duitsland, 'omdat zich hier marktopportuniteiten voordoen'.

Zorg voor bejaarden wordt een belegging met hoog rendement, met alle gevolgen voor de kostprijs van een verblijf in een rusthuis. Niettemin vindt minister van Welzijn Jo Vandeurzen het geen goed idee om voor rusthuizen een maximumfactuur op te leggen. Het ontgaat de minister blijkbaar dat onze oude dag big business is geworden en dat maatregelen nodig zijn om ervoor te zeggen dat Jan en Maria met de pet straks ook nog terecht kunnen in een rusthuis.

In de weekendbijlagen van quasi alle kranten en in diverse glossy magazines die zich richten tot een kapitaalkrachtig publiek wordt de voorbije maanden, en dit steeds intensiever, publiciteit gemaakt voor het aankopen van aandelen in beleggingsfirma's die investeren in woon- en zorgcentra en dit dan ook aanprijzen als een interessante belegging in deze woelige tijden op de beurs. Dit leidt tot een extreme commercialisering van deze noodzakelijke voorzieningen voor zorgbehoevende senioren en herleidt de zorg voor deze senioren tot een financieel product met alle gevolgen hieraan verbonden.

Ook de pers vaart mee op de golf van de commercialisering van de zorg voor senioren. Zo stond onlangs nog te lezen in De Standaard : "Het aantal Belgische tachtigplussers zal van bijna 600.000 in 2014 stijgen naar 1,3 miljoen in 2060. Om die op te vangen, zijn tegen dan 300.000 bedden in rust- en verzorgingstehuizen nodig. Dit blijkt uit een studie van vastgoedspecialist Cushman & Wakefield". Dergelijke berichtgeving die klakkeloos wordt overgenomen strekt er alleen maar toe om beleggers te overtuigen om te investeren in 'vastgoed' voor zorgbehoevende senioren. De woon- en zorgcentra die worden gerealiseerd door deze beleggingsfirma's richten zich bovendien tot een exclusief publiek dat beschikt over een meer dan modaal pensioen. Een nefaste evolutie die heel wat vragen oproept.

Uit het antwoord van minister Vandeurzen op mijn recente parlementaire vraag blijkt nu echter dat het niet zijn bedoeling is om deze nefaste evolutie, die er straks voor zal zorgen dat een verblijf in een rusthuis (nog) onbetaalba(a)r(der) wordt, af te remmen, maar dat het extreem gecommercialiseerd model van ouderenzorg straks nog zal worden ondersteund én bijgevolg versterkt door de Vlaamse overheid.

De infrastructuursubsidies voor het bouwen of verbouwen van woonzorgcentra die tot voor kort voorbehouden waren voor de openbaren besturen (OCMW's,..) en de non-profitsector zullen immers straks ook terechtkomen bij de beleggingsfirma's die investeren in luxe-woonzorgcentra, dit terwijl OCMW's momenteel geen middelen meer krijgen om nieuwe projecten op te starten en zo ook rusthuisbedden te creëren voor wie niet tot die happy few behoort.

Dit is het gevolg van de nieuwe 'subsidietechniek' van de Vlaamse overheid. Zo moeten in mijn gemeente Bredene de plannen voor een nieuw woonzorgcentrum worden hertekend (lees : de ambities moeten noodzakelijkerwijs worden bijgesteld) omdat de subsidies een stuk kleiner zullen zijn dan oorspronkelijk vooropgesteld.

Daartegenover staat dat de luxe-woonzorgcentra straks dezelfde subsidies zullen krijgen als de OCMW's en dit geldt niet alleen voor de investeringen, maar ook voor de animatie die moet worden georganiseerd in deze rusthuizen. De Vlaamse belastingbetaler betaalt straks mee voor de luxe-woonzorgcentra die enkel bestemd zijn voor een select publiek. Diezelfde belastingbetaler zal er bijgevolg mee voor zorgen dat de beleggingsfirma's straks nog mooiere opbrengsten zullen kunnen beloven want 'investeren in rusthuizen zijn echte marktopportuniteiten', zo klinkt het hoera-verhaal van de commerciële sector.

We mogen er vanuit gaan dat de enveloppe van deze subsidies niet zal worden verhoogd. Dit betekent dat er minder geld zal gaan naar de OCMW's en vzw's dit ten voordele van beleggingsfirma's die seniorenflats aanbieden in het luxesegment. Een mooi voorbeeld van het Matteüs-effect, het verschijnsel waarbij zij die al veel hebben, meer krijgen, en zij die niet hebben, ontnomen wordt wat ze verdienen.

Is het niet de taak van de Vlaamse overheid om bvb. OCMW's voldoende te ondersteunen in het realiseren van een voldoende aanbod aan betaalbare kamers in woon- en zorgcentra ? Is het niet de taak van de Vlaamse overheid om de zorg voor de allerzwaksten in onze maatschappij, zorgbehoevende senioren, betaalbaar te houden ?

Ons huidig zorgmodel evolueert echter naar een gecommercialiseerd zorgmodel waarbij niet de zorg maar de 'return on investment' van de aandeelhouders centraal staat. Wat is het antwoord hierop van de Vlaamse regering ? Neen aan de maximumfactuur voor rusthuizen, minder middelen voor de OCMW's maar wel ja aan betoelaging voor beleggingsfirma's voor wie niet de zorg aan senioren die dit nodig hebben, maar wel de dividenden aan de aandeelhouders, belangrijk zijn. Rusthuizen worden beleggingsproducten waarvan alleen maar de 'happy few' van aandeelhouders wel bij varen. Aandeelhouders die beleggen in woon-en zorgcentra/serviceflats die steeds meer onbereikbaar (lees : onbetaalbaar) worden voor de gewone man of vrouw.

Kwestie van prioriteiten leggen door de Vlaamse regering.

Mattheus 25:29: Want wie heeft zal nog meer krijgen, en wel in overvloed, maar wie niets heeft, hem zal zelfs wat hij heeft nog worden ontnomen