“Jobs creëren is één van de grote uitdagingen”, zegt Bruno Tobback. “Dat is dan ook ineens de beste manier om de andere uitdagingen zoals het betalen van pensioen en financiële gezondheidszorg aan te gaan. Het ene vloeit automatisch voort uit het andere. Als je niet de grootste groep mensen in het arbeidscircuit kan helpen kan je ook die mensen later niet in een gezondheidssysteem en pensioensysteem houden. Investeren in jobs is cruciaal.

Kif Kif: De traditionele industrie staat onder druk?

Bruno Tobback: Niet alleen de traditionele industrie maar alle sectoren die niet met grote marges en met grote innovaties kunnen werken staan onder druk. Die dreigen ofwel te verhuizen ofwel op te houden te bestaan. Dat gaat van sectoren van horeca naar textiel tot grote industriële productie. We weten dat we daar een verschil kunnen maken door de arbeidskost te verlagen. De dienstencheques zijn bijvoorbeeld op dat vlak heel effectief geweest omdat het jobs betreft die anders niet zouden bestaan of die in het zwart zouden worden uitgeoefend en dus zonder sociale bescherming.

Kif Kif: De dienstencheque blijft?

Bruno Tobback: Absoluut, wel willen we het systeem een beetje wijzigen. Vandaag de dag betaal je een prijs en die prijs kan je fiscaal aftrekken. Wij zouden de fiscale aftrek willen stoppen en gewoon de prijs verlagen. We maken dienstencheques aan 6,30 euro per cheque in de plaats van 9 euro met een fiscale aftrek. Het is eenvoudiger voor de mensen en het blijft een circuit waarin je jobs kan creëren.

Kif Kif: In hoeverre is ons huidig sociale welvaartmodel nog haalbaar?

Bruno Tobback: Het is absoluut haalbaar. Maar dat wil niet zeggen dat het niet bijgestuurd kan worden op een aantal vlakken. In de gezondheidszorg bijvoorbeeld weten we dat op een aantal vlakken te veel geld wordt uitgegeven en verkeerd wordt gefinancierd. Dat geld zou anders kunnen gebruikt worden. Er kan bijvoorbeeld voor hospitalen een all-in financiering gemaakt worden voor iedere behandeling. Zo weet de patiënt wat hij betaalt, zo zal het hospitaal weten wat de inkomsten zijn, waarvoor de arts vergoed is enzovoort. Zo krijg je geen ongelijkheid meer tussen de verschillende ziekenhuizen. Tegenover andere landen, Nederland en de Verenigde Staten, hebben we het meest efficiënte systeem maar dat wil niet zeggen dat er binnen dat systeem geen middelen verkeerd gebruikt worden.

Welvaart is meer dan pensioen- en gezondheidszorg. Het is bijvoorbeeld ook onderwijs en mensen leiden naar techniek en technologie. Wanneer je gaat concurreren om zo goedkoop mogelijk te blijven, kan je deze innovatie niet meer financieren. De minst innovatieve bedrijven proberen zo goedkoop mogelijk te produceren met mensen die minder goed opgeleid zijn, die minder mogelijkheden en kansen krijgen. De hele lift gaat dus naar beneden.

Kif Kif: De jeugdwerkloosheid bedraagt in België 19,8 %. Hoe wilt sp.a dit aanpakken?

Bruno Tobback: De jeugd is altijd het eerste slachtoffer van de crisis. Ze komen zonder bagage op de arbeidsmarkt op het moment dat niemand gezocht wordt omdat de onzekerheid groot is. Wat we kunnen doen begint al in het onderwijs: jongeren moeten daar de best mogelijke kansen krijgen om te doen waar ze goed in zijn.

Zelf ben ik een tijd geleden op bezoek geweest in het Atheneum in Leuven op de afdeling auto en carrosserie. Zij hebben een project waarbij ze vanaf het 5e jaar secundair op stage gaan in een bepaald bedrijf en daar gaan meedraaien. Na hun opleiding hebben ze allemaal werk, zonder uitzondering. We moeten grotendeels daarin investeren want dat zijn jongeren die aan het werk gaan, die een job vinden. Ze krijgen een kans om een opleiding te genieten waarmee ze iets mee zijn. Het zijn die profielen waar vraag en nood aan is.

Het zou een prioriteit moeten zijn om jongeren tijdens hun middelbaar onderwijs te leiden naar iets waarmee ze iets kunnen doen. Dat is het hele idee achter de onderwijshervorming. We willen een onderwijs dat de kans geeft aan jongeren om goed te worden in wat ze kunnen en waar hun interesse naar uitgaat. Een onderwijs dat hen de kans geeft om werkervaring op te doen via stages zodat ze zelfs in moeilijke tijden kunnen zeggen dat ze al bepaalde ervaringen hebben. Het is dus belangrijk om in mensen te investeren. Het gaat hier over respect voor alle kwaliteiten van wie meedoet in de samenleving of van iedereen die een bijdrage probeert te leveren aan de samenleving.

Lees hier het volledig interview