Beste kameraden,

Ik vraag 5 minuten van jullie tijd, ook al weet ik dat ik de voorbije twee jaar heel vaak bij jullie aangeklopt heb. Ik heb veel van jullie gevraagd en heb nog veel meer teruggekregen. Want samen hebben we sp.a ingrijpend veranderd.

Té ingrijpend, klinkt het de voorbije dagen hier en daar. Ik begrijp die opmerking, maar blijf erbij dat het absoluut noodzakelijk was om de partij grondig te veranderen. Om van soberheid en integriteit een topprioriteit te maken. Jullie, militanten en sympathisanten, zijn het kloppende hart van onze beweging. Jullie verdienen politici die dicht bij de mensen staan en waar jullie trots op kunnen zijn. Politici die de daad bij het woord voegen, écht en integer zijn en jullie belangen – en die van zovele anderen – verdedigen. Altijd en overal. Een sp.a’er doet aan politiek uit engagement voor de samenleving. Wie dat niet begrijpt of zich daar niet naar gedraagt, heeft bij ons geen plaats.

Daarom namen we de voorbije 2 jaar een aantal ingrijpende beslissingen: een totale decumul (één vrouw of één man = één job), een duidelijk loonplafond, een beperking van mandaten, complete transparantie over wie wat doet en krijgt, én een verplichting om in de top drie van elke verkiezingslijst radicaal te vernieuwen. We laten geen enkele ruimte voor twijfel of dubbelzinnigheid. We zijn streng voor onszelf en zullen dat blijven. Het is de enige manier waarop we als beweging willen bestaan én geloofwaardig zijn. Intussen hebben we ook al getoond dat het geen vage aanbevelingen zijn, maar dat we onze woorden en nieuwe regels omzetten in daden. Ook naar buiten toe, zoals laatst nog in Brussel. Dat is wie we zijn: open en transparant, sober en integer. Tot vandaag doet geen enkele partij ons dat na. Maar dat is geen excuus. Socialisten hebben anderen niet nodig om zelf te doen wat goed is.

Volstaan soberheid en integriteit om de harten te veroveren en te groeien? Uiteraard niet. Onze tegenstanders laten geen kans onbenut om ons onderuit te halen. Maar dat doen ze al 130 jaar. Het heeft ons niet belet een sociale zekerheid en een gezondheidszorg uit te tekenen waar ze ons in het buitenland voor benijden. Dát is de kracht van samen sterker, van collectieve solidariteit. Zij die nu denken dat ze dat werk zomaar kunnen tenietdoen, moet ik teleurstellen. Ze juichen te vroeg. We gaan de asociale regeringen die België en Vlaanderen besturen op de huid blijven zitten. Maar we gaan hen ook helpen wanneer ze sociale keuzes willen maken. Als Bart Tommelein na het vernietigen van de oneerlijke Turteltaks plots een opening ziet om de energiefactuur te verlagen, dan bieden wij hem een energievrede aan. Als Kris Peeters eindelijk discriminatie op de arbeidsmarkt wil aanpakken, dan vindt hij in ons een bondgenoot. Precies omdat iedereen recht heeft op een deftige job met een goed loon. Ook jongeren en 50-plussers, ook mensen met een beperking, ook mensen met een migratieachtergrond. Maar als in die uitgestoken hand wordt gespuwd, dan verzetten we ons.

Ja, we hebben de voorbije decennia vaak geregeerd. Ook dat gooien onze tegenstanders ons altijd voor de voeten. Ze doen maar, als ze daarmee denken de aandacht af te kunnen leiden van drie jaar oneerlijke keuzes. Water, gas, elektriciteit, de school, het openbaar vervoer, geneesmiddelen, de dokter, de tandarts, prijzen in de winkel… allemaal duurder. Uw inkomen en uw pensioen daarentegen: naar beneden. De ongelijkheid en het aantal werkende armen: opnieuw toegenomen. Toen wij nog mee regeerden, was de ongelijkheid kleiner, was het leven minder duur en was de  sociale bescherming groter. Dat zijn dé feiten.

En nee, ik ben niet te beroerd om toe te geven dat we niet al onze slagen hebben binnengehaald. We hebben nooit voor de gemakkelijkste weg gekozen, en de rekening nooit doorgeschoven naar die grote groep mensen die zich aan de regels houdt en die geen dure lobby achter zich heeft om die te omzeilen. Wij zijn altijd opgekomen voor de meest kwetsbare mensen in onze samenleving. En we zullen dat blijven doen, want vandaag is er een nieuwe kwetsbaarheid bovenop: al diegenen die elke dag hard hun best doen, doen wat van hen gevraagd wordt, maar het toch moeilijk hebben. Dat is waarom we onder meer de wanpraktijken van de schuldindustrie blootlegden, een industrie die genadeloos teert op miserie. Dat is waarom we ons de afgelopen dagen ook met hand en tand verzetten tegen de plannen van Maggie De Block om te besparen op psychiatrische zorg voor kinderen en jongeren.

De voorbije twee jaar zijn veel van onze mandatarissen voortdurend op de baan geweest. Ver weg van de camera’s. Met ‘Jij maakt Morgen’ zijn ze in alle uithoeken van Vlaanderen en Brussel eerst en vooral gaan luisteren. Over pensioenen, over gezondheidszorg, over werk, over jeugdzorg, over belastingen, over onderwijs, over veiligheid, of over Europa. Ze zijn gaan praten met jullie, maar even goed met mensen die geen lid zijn van sp.a. Zo moet het. Een open debat, zonder taboes en van onderuit. Het is de enige manier om zoveel mogelijk ideeën en inspiratie op te doen om onze samenleving fundamenteel te herdenken. Met al die ideeën gingen en gaan wij aan de slag. Dat is de manier waarop wij nu aan politiek doen.

Op verschillende congressen hebben wij die inhoud - over al die thema’s waar mensen bezorgd om zijn – ook vorm gegeven. Zoals een volwaardig pensioen na 42 jaar, een eenvoudig maar eerlijk belastingstelsel waarin elke euro een euro is, van waar die ook komt. Een samenleving waarin mantelzorg volwaardig verloond wordt en maatregelen waardoor mensen weer greep krijgen op hun tijd. Met een Europa dat beschermt en duidelijke grenzen stelt precies om de solidariteit te vergroten. Het zijn maar enkele voorbeelden, maar wel telkens getoetst aan onze waarden van solidariteit en eerlijkheid. Het komt er nu op aan ons eerlijk verhaal telkens opnieuw te brengen en te tonen waar de nieuwe sp.a voor staat. Van deur tot deur.

“Sterft, gij oude vormen en gedachten”, zingen we trots in de Internationale. Wij blijven vernieuwen. Wij blijven vechten. Wij blijven opkomen voor de meest kwetsbaren. Tot spijt van wie het benijdt. Iedereen die vandaag in naam van onze beweging die boodschap uitdraagt, zal dat niet alleen krachtig moeten doen, maar bovenal écht moeten zijn. Jullie, vele militanten, leden, en lokale mandatarissen hebben daar meer dan recht op. Net zoals al diegenen in deze samenleving die op ons rekenen. In tijden van afbraakbeleid hebben we al vaak onze schoonste kant getoond: die van de collectieve strijd. Zij aan zij met jullie allemaal. Met moed, doorzettingsvermogen en een absoluut geloof in eigen kunnen. Samen sterker, meer dan ooit!

Hartelijk, 

John Crombez