Caroline Gennez kan onbekommerd met vakantie 'Dit is een verkiezing van de hoop', zegt de voorzitster. sp.a verloor minder dan verwacht, haar eigen positie raakte zelfs versterkt. Zondagavond overheerste een zucht van opluchting. 'Al blijft elke vorm van euforie misplaatst.' De partij toont zich bereid om in een Vlaamse regering te stappen.

In Mechelen groeide de sp.a uit tot de grootste partij. 'Dat geeft hoop op een wederopstanding', zegt Caroline Gennez. 'Voor de militanten die keihard hebben gewerkt, was het hartverwarmend. De sfeer op het partijbureau was verbazend eensgezind. Er is echt sprake van een déclic. Tienduizenden mensen, met een hart en een overtuiging, hebben ons de jongste weken gered van de catastrofe. We zijn aan hen verplicht om ons verstand te gebruiken. Eensgezind moeten we nu een lijn trekken en naar de toekomst kijken.'

Hoe luidde de analyse?

'Eerlijk, we zitten terug op het niveau van 1999. We moeten helemaal opnieuw beginnen. Waar hebben we nood aan? Intern aan eensgezindheid, extern aan een duidelijk profiel en principiële standpunten. Op basis van deze verkiezingsuitslag zijn we de leidende factor aan de linkerzijde. Een open koers moet die positie versterken. Want het mag wel iets meer zijn dan 15,3 procent.'

De steden blijven de sterkhouders van de sp.a.

'Iedereen heeft het behoorlijk gedaan. Er is ook een nivellering over de provincies heen. In de steden kunnen de mensen zien en voelen wat socialisten doen als ze het er voor het zeggen hebben. De uitdaging moet nu zijn om ook in de landelijke gebieden een tandje bij te steken. Dat wordt een opdracht voor de lange termijn. Alles staat of valt daar met enthousiaste mensen die we in CD&V-bastions kunnen inzetten.'

Wat zijn de dompers?

'Een te lage score. Maar ook een zeurderige campagne. Steevast kregen we kritiek van links en van rechts. De hele tijd zat de SLP van Geert Lambert in onze nek. Uiteindelijk ging het om weggesmeten stemmen. Dat verzwakte de positie van de linkerzijde. We hadden de tweede partij kunnen zijn, tout court.'

De sp.a wil met deze score in de Vlaamse regering stappen.

'Ik hoop dat de informateursronde van Kris Peeters niet te lang duurt. We gooien geen exclusieven, breekpunten en allerlei a priori's naar zijn hoofd. CD&V is aan zet, de sp.a niet. Het viel ons zondagavond op dat CD&V en N-VA - toch de grote winnaar van de verkiezingen - elkaar bijzonder snel over een communautaire aanpak vonden, terwijl de campagne de hele tijd over de economische crisis ging. Wij zien het liefst dat de regering eerst de sociaaleconomische krijtlijnen trekt. Van CD&V en N-VA moeten we geen sociale koers verwachten. Van Open VLD ook niet. Dus moet dat van ons komen.'

Frank Vandenbroucke viel voor de verkiezingen zwaar uit naar de N-VA. Die partij zou het land in een impasse brengen.

'Het is goed om in Vlaanderen de staatshervorming te gebruiken om een sociale politiek te voeren. En dat mag altijd meer zijn. Maar dat is geen reden om die federale sociale zekerheid te laten rotten. Dat heeft de N-VA wel degelijk beweerd. Dat is pijnlijk voor de mensen die nu met pensioen zijn of afhankelijk van de ziekteverzekering zijn. De vraag is met welk programma je kan regeren. De N-VA heeft de verkiezingen gewonnen, maar daarom moet je nog niet enthousiast "ja" roepen.'

'Vlaanderen heeft minder extreem-rechts gestemd. Die kentering, ingezet door Patrick Janssens in Antwerpen, heeft zich nu verspreid. Als democraat ben ik daar blij om. Veel mensen hebben Vlaams-nationaal gestemd, en niet zozeer rechts-economisch. Veel mensen kennen niet eens het sociaaleconomische programma van de N-VA. En bij CD&V kan je daar allerlei etiketten op kleven. Onze uitdaging is het hart en het hoofd van mensen zo te bewerken dat ze sociaaleconomisch links stemmen wanneer ze aan hun eigen belang denken. Daarnaast kunnen ze gerust een fiere Vlaming zijn.'

Open VLD zegt: in alle regeringen of nergens.

'Dat is arrogant. Dat is handig voor de partij zelf, maar de mensen worden er niet noodzakelijk beter van als je zoiets na zo'n afstraffing roept. Kiezers zitten op dat soort strategieën niet te wachten.'

'Ik weet niet hoe het verdergaat. Vraag is hoe de voormalige kartelpartners met elkaar omgaan. Kunnen ze nog samen door een deur of niet. CD&V zegt: onderhandelen, N-VA zegt: niet onderhandelen - hoe ga je die twee strategieën met elkaar verbinden? Gaan die twee van hun strategie afstappen? Ook federaal kan ik de gevolgen nog niet inschatten.'

De N-VA ziet Vandenbroucke anders goed zitten. Als minister durft hij communautair buiten de lijntjes kleuren.

'Heel goed. We zijn Vlaamser dan de N-VA: Vlaams en sociaal met resultaat. Nu de Vlaming nog overtuigen.'

Hebt u Erik De Bruyn (sp.a-Rood) gelukgewenst?

'Hij heeft behoorlijk gescoord. Ik ben hem dankbaar voor zijn inzet. Maar ik heb niet graag dat kandidaten op de kap van andere kandidaten campagne voeren. We moeten een eensgezinde partij worden, zonder masochistische neigingen.'

'Voor Bert Anciaux doe ik mijn pet af. Zo'n survivor, dat is een ongelooflijk resultaat. Ik had het eigenlijk niet meer verwacht, al werd Bert op de ledendag in de armen gesloten.'

'De miltanten hebben harder en beter gewerkt dan twee jaar geleden. De sense of urgency was dan ook groot. We hebben de campagne weloverwogen aangepakt, al werd die soms doorkruist door grofgebekte uitlatingen.'

Louis Tobback scoort minder dan Anciaux.

'Ik heb ze beiden gefeliciteerd.'

Wat dacht u van Bart Somers, uw burgemeester?

'Ik hield ook rekening met een worse case scenario. De sfeer in de media was niet goed. Maar ik had nooit een heel negatief gevoel.'

'Het ontslag van Somers was onvermijdelijk. Ik zag Guy Verhofstadt aan de kant staan. De wettelijke leider mocht namens de feitelijke leider de klappen in ontvangst nemen. Leedvermaak is me vreemd. Bart zag af, hij viel haast uit zijn jas.'

Hij heeft nu tijd voor Mechelen.

'Heel goed, en wij zullen de sociale accenten leggen. Mechelen telt nog maar één voorzitter. ik zal dubbel mijn best doen.'

Steve Stevaert gaat weg als gouverneur. Vervangt een socialist hem?

'Het ambt komt ons toe tot hij met pensioen zou gaan. We hebben daar ook spijkerharde garanties over. Maar CD&V wil het opnieuw bekijken. Ik ga ervan uit dat het in orde komt.'

Sluit u zichzelf uit als minister?

'Ja, eigenlijk wel. Ik blijf voorzitter. Tot de 20 procent in zicht is.'