Eindelijk, het is zover. Waar we al jaren voor pleiten, wordt steeds meer realiteit. We hebben het over de beslissing van De Morgen om niet langer het woord ‘allochtoon’ te gebruiken.

"'Allochtonen' kunnen nooit 'autochtonen' zijn"

Wat is er verkeerd met deze term? Kort samengevat, de term is ongenuanceerd, uitsluitend en stigmatiserend. Het woord is ongenuanceerd omdat het verschillende bevolkingsgroepen en mensen met elk hun unieke geschiedenis en levensverhaal over dezelfde kam scheert. Dat maakt een adequate verslaggeving onmogelijk. Het is uitsluitend omdat, zoals Wouter Verschelden in zijn editoriaal zelf aangeeft, ‘allochtonen’ nooit ‘autochtonen’ kunnen zijn. Een persoon van Turkse origine die in België geboren is, Nederlands spreekt, hoogopgeleid is, werkt, en voetbalt bij een lokale voetbalclub wordt nog steeds als ‘allochtoon’ beschouwd. Hierdoor wordt hij per definitie uitgesloten uit de Belgische of Vlaamse gemeenschap. De personen die als ‘allochtonen’ gelabeld worden, geven tenslotte ook aan de term als stigmatiserend te ervaren.

Betekent dit dat we het niet meer mogen hebben over diversiteit en migratie en alle voor- én nadelen die deze fenomenen met zich meebrengen? Hoegenaamd niet. We zijn voorstander van een stevig en onderbouwd debat over deze onderwerpen. We geloven echter dat het debat genuanceerder en bijgevolg beter gevoerd kan worden indien we niet langer de term ‘allochtoon’ gebruiken. Sommigen pleiten ervoor om helemaal niet meer in etnische, culturele of religieuze termen te denken. Zij stellen voor om het enkel nog over ‘mensen’ en ‘individuen’ te hebben. We zijn het daar niet mee eens. Er zijn minstens twee argumenten waarom we beter een specifieke term blijven gebruiken. Ten eerste gaan etniciteit en religie deels ook over identiteit en geschiedenis. Iedereen heeft recht op de erkenning van zijn/haar identiteit. Ten tweede hebben we ook specifieke begrippen voor de verschillende etnisch-culturele minderheden nodig om een adequaat doelgroepenbeleid te kunnen voeren. Bepaalde etnisch-culturele minderheidsgroepen doen het helaas minder goed op school of de arbeidsmarkt. Deze groepen moeten we kunnen benoemen. Ook discriminatie en islamofobie zijn een trieste realiteit in onze samenleving. Zonder in etnische, culturele of religieuze termen te denken, kunnen we deze fenomenen ook niet detecteren en aanpakken.

Maar wat is het alternatief? We geloven sterk in een maatschappij die mensen verbindt, maar tegelijkertijd de ruimte laat voor individuele keuzevrijheid. Fraternité met liberté (en uiteraard met oog voor égalité). Het alternatief moet dus staan voor een gemeenschappelijke noemer met een unieke aanvulling vanuit de specifieke migratiegeschiedenis. Naar analogie met het Engelse ‘Afro-Americans’, pleiten we voor het gebruik van ‘Marokkaanse-Vlamingen’, ‘Turkse-Gentenaars’, ‘Poolse-Antwerpenaren’ of ‘Italiaanse-Limburgers’ (die laatsten zijn per definitie wereldburgers). Deze termen zijn genuanceerd, insluitend en niet stigmatiserend. Het koppelteken is ook belangrijk. Het erkent de unieke geschiedenis en identiteit van etnische minderheden, maar onderstreept tegelijkertijd de gedeelde toekomst binnen België. Zeg dat een Gentse-Vlaming het gezegd heeft.