Een milieuvergunning voor een gigantisch shoppingcentrum dat de middenstanders in de zéér wijde omtrek verstikt en de mobiliteit helemaal in de war stuurt. Een voorstel voor een nieuwe kerncentrale die een oude, levensgevaarlijke technologie weer tot leven wekt en groene energie hypothekeert. Het leek wel de Week van de Achterhaalde Ideeën. Met de teletijdmachine een stuk terug in de vorige eeuw. Diende ons verleden niet net om van te leren?

Toen ik op 1 mei moest speechen in Waarschoot stootte ik op een verkiezingsaffiche uit 1929. Een affiche van de Belgische Werkliedenpartij, onze vroegste voorloper. Een prachtig historisch document uit lang vervlogen tijden.

Drie boodschappen zijn tachtig jaar later nog altijd opvallend actueel. Eén: de democraten, de intellectuelen, de neringdoeners, de gepensioneerden, de ambtenaren, de arbeiders, de bedienden, ja, zelfs de kleine renteniers, ze zijn allemaal meer dan welkom bij sp.a. We zijn een brede, open partij. Voor iedereen. Twee: de muur ‘weze’ nog altijd bijzonder sterk. Drie: de nuttige hervormingen vermenigvuldigen zich nog altijd. Meer dan ooit zelfs. En als we dan toch bezig zijn, nog een vierde boodschap die 83 jaar na datum blijft gelden: stemt ook in 2012 voor de socialisten!

1929 was een crisisjaar. De eerste grote beurscrash, de start van de Grote Depressie. Doet meer dan één belletje rinkelen. En net als toen komen nu de werklozen, de gepensioneerden, de werkende mensen in het vizier om de crisis te betalen. Sommige partijen gedragen zich op de banken van het parlement als het publiek bij de stierengevechten in de Spaanse arena’s: ‘wij willen bloed zien’. De Europese Commissie helpt hen nog een handje.

Het grote verschil met vorige crisissen is dat we nog beter weten dat de gemakkelijke, asociale oplossingen niet helpen en op termijn alleen maar tot een herhaling van het rampscenario leiden. Dan zakt de economie helemaal als een pudding in mekaar en duurt het nog veel langer om het tij weer te keren. We moeten tegen de stroom in durven roeien. Zelfde problemen, andere oplossingen. Wat niet werkt, moeten we overboord durven gooien of moeten we veranderen. Wat wel werkt, moeten we verder uitbouwen en versterken. Dat is waar politiek om draait.

Onze sociale zekerheid is dankzij onze volgehouden inspanningen veel beter bestand tegen zware schokken dan in 1929, maar elke werkloze en elk gezin in armoede blijft er één te veel. Om ons sociaal systeem verder uit te bouwen en te versterken, om te garanderen dat we niemand achterlaten, zijn grote en moedige hervormingen nodig. Die voeren we door. We zorgen ervoor dat meer mensen werken en dat mensen langer werken, om het systeem waar we zo hard voor gevochten hebben betaalbaar en duurzaam te houden. We zorgen ervoor dat de banken niet meer met ons spaargeld kunnen gokken. We zorgen ervoor dat de prijzen onder controle blijven en niet exploderen.

We doen wat we moeten doen. We kennen onze geschiedenis, en net daarom gooien we de verwezenlijkingen uit het verleden niet overboord. Snoeien in onze sociale bescherming is zowat het slechtste antwoord dat we kunnen verzinnen op de crisis. Ik heb er deze week in het parlement nog op gehamerd dat besparingen en hervormingen noodzakelijk zijn, maar dat we die doorvoeren zonder aan sociale afbraak te doen. We zien wat er in het verleden fout is gelopen, we zien wat er in andere landen fout loopt en we doen het anders. Socialer, en dus ook slimmer.

Die oude affiche herinnerde me er weer aan waarom ik me op mijn veertiende aangesloten heb bij de ABVV-jongeren, bij de kadetten, en waarom ik me op mijn achttiende heb aangesloten bij de socialisten. Omdat we consequent en koppig knokken voor een eerlijke en rechtvaardige samenleving, of het nu in 1929 was of vandaag, maar ook en vooral omdat we nooit op onze lauweren rusten. Omdat we blijven veranderen, blijven vooruitgaan. Ons werk is nooit af.