Nog voor er goed en wel regerings­onderhandelingen gestart zijn, staan verschillende partijen en organisaties klaar om de stelsels van tijdskrediet en loopbaanonderbreking op het kapblok te leggen.

In tijden van crisis zijn het geregeld net de werkgevers die vragen om vorm van arbeidsduurvermindering op te nemen.

Eerst was er het N-VA-programma dat de uitkeringen voor niet-gemotiveerd tijdskrediet en loopbaanonderbreking wil schrappen. Deze week deed Unizo-topman Karel Van Eetvelt daar een schep bovenop, door te eisen dat het niet-gemotiveerd tijdskrediet moet worden afgeschaft en de voorwaarden voor landingsbanen (loopbaanvermindering voor oudere werknemers) verder moeten worden aangescherpt. De hervorming van 2012 zou een maat voor niks geweest zijn (DS Online 10 juni).

Als we de nieuwe gebruikers in alle verlofstelsels samen (loopbaanonderbreking, tijdskrediet en thematische verloven) tijdens de eerste vier maanden van dit jaar vergelijken met de eerste vier maanden van 2011 (dus vóór de hervorming) zien we een daling met 5,2 procent. In de private sector is dat met 16 procent, in de publieke sector met ruim 20 procent, in ouderschapsverlof met 3 procent.

In het verlof 'Bijstand voor een zwaar ziek gezins- of familielid' zien we wél een toename, met liefst 44 procent. Dat is niet verrassend: in een vergrijzende samenleving is het niet ongewoon dat veertigers of vijftigers een dag per week vrij maken om hun bejaarde ouders bij te staan. Eerder deze week kwam er nog een oproep om mantelzorgers meer ademruimte te geven. Verlofstelsels als deze doen dat bij uitstek.

Geen waardeoordeel

Het aantal mensen dat vier vijfde werkt, neemt toe in de privé-sector. Maar hier zijn het vaak niet de werknemers die vragende partij zijn. In tijden van crisis zijn het geregeld net de werkgevers die hen vragen om die vorm van arbeidsduurvermindering op te nemen.

Het zogenaamde 'niet-gemotiveerd' tijdskrediet vertegenwoordigt maar een kleine fractie van de totaliteit aan verlofvormen. Die vorm moet behouden worden. Ik wil geen waardeoordeel uiten over wat het meest 'nobele' is: de zorg voor een kind of familielid dan wel even een stukje tijd nemen om persoonlijke redenen.

Maar ik denk ook aan werknemers die van een ziekte herstellen en die niet meer 'ziek' zijn, maar zich nog niet optimaal voelen om meteen voltijds weer aan de slag te gaan. Als we hen die mogelijkheid ontnemen, is het risico groot dat ze voltijds moeten thuisblijven.

Ik ben de eerste om Van Eetvelt bij te treden dat er meer mensen aan de slag moeten. Dat werkzoekenden actief begeleid moeten worden naar een job. Dat mensen langer aan het werk moeten blijven om de pensioenen betaalbaar te houden. Maar ondoordacht maatregelen schrappen die mensen mét een job in staat stellen om op bepaalde (moeilijke) momenten hun werk en hun privé-leven te combineren, zal het omgekeerde effect te sorteren.

Karel Van Eetvelt is een fervent fietser. Hij weet dat je de eindstreep haalt als je niet de hele tijd in het rood gaat. Als we willen dat mensen langer aan de slag blijven, moeten ze vooral graag aan de slag blijven. De beste manier daarvoor is dat ze af en toe wat ademruimte kunnen inbouwen. (Deze opinie verscheen in De Standaard)