“Het Zwitserse confederale model wordt vaak als voorbeeld naar voren geschoven. Maar in dat Zwitserse paradijs heeft chocolade een bittere nasmaak die alleen maar smelt op de tongen van de rijken”, zegt Karin Temmerman.

"Eerst en vooral moet ik het confederale ballonnetje dat Willy De Wit in De Standaard van 12 november schetst, doorprikken. Geen enkele politoloog of staatkundige zal beweren dat Zwitserland een confederale staat is. Stabiele confederale staten bestaan gewoonweg niet. Zij zijn altijd en overal een voorbode van een hechte federatie. Het enige wat in Zwitserland nog doet denken aan een confederatie is de afkorting van wat lang geleden ooit een confederatie was: CH. CH of Confoederatio Helvetica. “Die Schweiz ist ein föderalistischer demokratischer Staat in Europa”, zo stelt Zwitserland zichzelf voor."

"Uit die zogenaamde confederale staat leidt De Wit de rijkdom van de Zwitsers af, maar het omgekeerde is waar. Precies omdat Zwitserland een slagkrachtige federale staat is, met een gewoon meerderheidsstelsel en zonder grendelmechanismen, kan het doortastend en efficiënt optreden. Dat de belastingen lager zouden zijn ten gevolge van fiscale concurrentie tussen de deelstaten onderling is ook maar voor een deel waar. Zwitsers hebben een lange traditie van relatieve achterdocht tegenover de federale overheidsmacht en hebben nooit hoge belastingen gekend."

"Het Zwitserse model invoeren in België en alleen Wallonië en Vlaanderen overhouden, getuigt ook van weinig respect voor het Brusselse Gewest en de Duitstalige Gemeenschap. Beide hebben een traditie van autonomie opgebouwd en enkel in een sterke federatie van vier deelstaten kan die autonomie voortgezet worden. Zo’n federatie zou trouwens al veel meer lijken op het model dat De Wit voorstelt. Daar pleit sp.a al jaren voor en het kind heeft een naam: coöperatief federalisme."

Liever chocolade van bij ons

"Tot daar wat de zogenaamde voordelen van De Wits staatsstructuur betreft, maar ik ben nog lang niet klaar. Het Zwitserse confederale model maakt de Zwitsers rijker, zelfs tot 80 procent rijker dan de Belgen, stelt De Wit ook. Nog zo een foute veronderstelling, want dat cijfer houdt geen rekening met prijsniveaus. Volgens de OESO is het werkelijke verschil 12 procent en geen 80."

"Een tweede fout idee is dat het overheidsbeslag in België veel hoger ligt dan in Zwitserland, namelijk 51% tegenover 30%. De waarheid is dat in België de overheid slechts 14% meer inkomsten per hoofd van de bevolking incasseert dan in Zwitserland. En dat verschil is het resultaat van een bewuste maatschappelijke keuze, niet van een veel efficiëntere of zuinigere overheid."

"Voor onderwijs, pensioenen en gezondheidszorg geven de Zwitsers immers evenveel uit als samenleving als de Belgen, voor dezelfde maatschappelijke welvaart. Het grote verschil is dat wij vier vijfde van de kosten met zijn allen dragen en slechts één vijfde privaat. In Zwitserland is maar liefst een derde privaat. Zijn de kosten daarom lager? Voor de “staat” alvast wel, en dat lijkt vandaag het enige te zijn dat velen interesseert. Maar die oplossing is daarom niet goedkoper voor iedereen en al zeker niet voor vele gezinnen. Bij ons betalen gezonde mensen mee voor zieken, bij ons betalen jongeren mee voor de pensioenen en bij ons betalen kinderloze gezinnen mee voor onderwijs. Enkel zo’n systeem is voor iedereen betaalbaar en niet enkel voor de “happy few”."

"Kortom, in het Zwitserse paradijs van De Wit heeft chocolade een bittere nasmaak die alleen maar smelt op de tongen van de rijken. Chocolade van bij ons smaakt veel beter", besluit Karin Temmerman.